Van Meerten schetst hoe het oude stelsel — waarin deelnemers recht hadden op een vaste uitkering — wordt ingeruild voor een systeem waarin rendementen en beleggingsrisico’s doorslaan naar de burger. Deelnemers hebben straks geen aanspraak meer en alleen nog een verwachting, waarschuwt hij. Daarmee wordt pensioen volgens geen zekerheid meer, maar een kansspel met andermans geld.

De overgang, ook wel het ‘invaren’ genoemd, is volgens Van Meerten juridisch dubieus. Fondsen zetten opgebouwde rechten over naar persoonlijke potjes, zonder instemming van deelnemers. Dat kan in strijd zijn met het eigendomsrecht dat in Europese verdragen is vastgelegd. Mensen verliezen zeggenschap over hun spaargeld, terwijl de overheid doet alsof hun rechten veilig zijn. In het buitenland is dit overigens gewoon verboden. Het invaren is ondoorzichtig en kost bakken met geld. Van Meerten legt de link met de woekerpolis: ook daar wisten de mensen niet wat er gebeurt.

Gebrekkige communicatie en politieke druk
Ons pensioen, ons geld hekelt ook de manier waarop de overheid de WTP heeft ingevoerd. De wet lijkt er doorgedrukt onder politieke en financiële druk met weinig aandacht voor transparantie. Wisten ons parlement wel waarmee ze hebben ingestemd? Burgers zouden bovendien zijn misleid door optimistische berekeningen en beloftes over hogere pensioenen. In werkelijkheid hangt het resultaat vooral af van beurskoersen. “We gaan er allemaal op vooruit,” roept de vakbond en de pensioenlobby. Van Meerten noemt dat een onjuiste en zeer gevaarlijke uitspraak

De pensioen expert verwijt de overheid dat zij de complexiteit van het nieuwe systeem onderschat. Toezichthouders zouden de controle over de berekeningen nauwelijks aankunnen, terwijl deelnemers nauwelijks begrijpen wat er verandert. De communicatie is een ramp, en dat ondermijnt het vertrouwen in de hele sector. Hierbij helpt het niet dat mensen in de pensioensector vaak meerdere petten op hebben. Hierdoor ligt belangenverstrengeling op de loer.

Een pleidooi voor keuzevrijheid
Toch is het boek Ons pensioen, ons geld geen klaagzang, maar een oproep. Van Meerten bepleit meer vrijwilligheid, inzicht en bescherming van rechten. Hij wil dat deelnemers zelf mogen kiezen of zij overstappen naar het nieuwe systeem. Ook vraagt hij om een publiek debat over de vraag of je wel verplicht bij een sector pensioen fonds moet blijven sparen als je zelf alle risico’s draagt.

Zijn toon is kritisch maar betrokken. Hij schrijft als iemand die het stelsel door en door kent en bezorgd is over wat hij ziet gebeuren. Een zorg die overigens gedeeld wordt door buitenlandse experts.