Wetsvoorstel voor embryokweek komt op ongelukkig moment, betogen CU en SGP
D66 en VVD brengen volgende week een initiatiefwet in de Tweede Kamer waarmee het mogelijk wordt om embryo’s speciaal voor wetenschappelijk onderzoek te kweken en na veertien dagen te vernietigen. Die stap zorgt voor stevige kritiek vanuit ChristenUnie en SGP. Volgens Mirjam Bikker en Diederik van Dijk is het voorstel niet alleen gevoelig vanwege de inhoud, maar ook vanwege het moment waarop het naar voren wordt gebracht. Dit schrijft het tweetal in een open brief in De Telegraaf.
Het wetsvoorstel komt terwijl de kabinetsformatie vastzit en brede politieke steun hard nodig is. Toch kiezen D66 en VVD ervoor om juist nu een medisch-ethisch onderwerp op de agenda te zetten waar al jaren verdeeldheid over bestaat. De huidige wet staat alleen toe dat embryo’s worden gebruikt die overblijven na ivf-behandelingen. Zelf embryo’s maken voor onderzoek is in Nederland verboden.
De indieners van de wet, Jan Paternotte (D66) en Harry Bevers (VVD), zeggen dat beter onderzoek kan bijdragen aan verbeterde ivf-behandelingen en een beter begrip van erfelijke ziekten. Zij benadrukken dat stellen met een onvervulde kinderwens en families met ernstige genetische aandoeningen baat kunnen hebben bij nieuwe kennis. De wens om leed te verminderen speelt daarbij een grote rol.
Bikker en Van Dijk vinden die uitleg niet overtuigend. Volgens hen schuift het voorstel een belangrijke grens op. Ze wijzen erop dat in landen waar embryokweek al is toegestaan het aantal experimenten snel toeneemt. In die landen worden embryo’s volgens hen steeds vaker gebruikt als materiaal voor onderzoek en ontstaan er projecten waarin wordt gekeken naar manieren om dna aan te passen. Dat voedt de angst voor het idee van maakbaar leven en zogenoemde ‘designerbaby’s’, waarbij erfelijke eigenschappen doelbewust worden beïnvloed.
Onderzoek met gekloonde embryo's
Daar komt bij dat de wet ruimte biedt voor onderzoek met gekloonde embryo’s. Volgens de indieners zou dat puur voor wetenschappelijke doeleinden zijn, maar voor Bikker en Van Dijk is het een teken dat de status van beginnend menselijk leven verschuift richting technologische toepassing. Zij waarschuwen dat kennis die in Nederland wordt ontwikkeld, elders mogelijk wordt ingezet zonder Nederlandse regels of ethische waarborgen.
Ook wijzen de twee Kamerleden op het bredere maatschappelijke beeld. Volgens hen ontstaat het risico dat menselijk leven steeds meer wordt gezien als iets wat kan worden gepland en vormgegeven. Zij vrezen dat technologische controle uiteindelijk de menselijke maat kan verdringen en het begrip van leven als iets dat je ontvangt in plaats van ontwerpt, verder onder druk komt te staan.
Op X vult SGP aan: 'VVD en D66 willen embryo's kunnen kweken voor onderzoeksexperimenten, om ze daarna weer te vernietigen. Een vergaand en zorgwekkend voorstel. Onze oproep: sla deze weg niet in en zeg 'NEE' tegen de embryo-industrie. Met menselijk leven experimenteer je niet!'
