De uitspraak volgt op opmerkingen van de Amerikaanse president Donald Trump, die in een interview met Politico herhaalde dat het “tijd is” voor Oekraïne om verkiezingen uit te schrijven. Die boodschap maakte in Kyiv direct veel los. Tot voor kort hield de regering vol dat verkiezingen pas mogelijk zijn nadat de oorlog is beëindigd. Later kwam daar een nuance: Zelensky zei bereid te kijken naar verkiezingen als er een wapenstilstand zou liggen.

Maar nu gaat hij een stap verder, meldt The Kyiv Independent. “Ik vraag nu openlijk aan de VS om ons te helpen. Samen met onze Europese partners kunnen we de veiligheid creëren die nodig is om verkiezingen te houden,” zei hij. “Als dat lukt, is Oekraïne klaar om binnen 60 tot 90 dagen verkiezingen te organiseren.”

Zelensky benadrukte dat hij hierover nog niet met Washington heeft gesproken, maar dat zijn “wil en bereidheid” vaststaan.

Wettelijke en praktische obstakels
Onder de Oekraïense staat van beleg – ingesteld op 24 februari 2022 – zijn alle verkiezingen verboden. Om toch te kunnen stemmen, moet het parlement wijzigingen doorvoeren in de kieswet. Zelensky riep Kamerleden daarom op met voorstellen te komen.

Daarnaast spelen logistieke vraagstukken: hoe kunnen soldaten aan het front stemmen? Hoe worden stembureaus beveiligd tegen Russische raketaanvallen? En wat betekent dit voor miljoenen ontheemden binnen en buiten Oekraïne?

“Ik wacht op voorstellen van onze partners en suggesties van onze wetgevers. En ik ben bereid om naar verkiezingen te gaan,” aldus Zelensky.

Volgens peilingen steunt slechts 22 procent van de Oekraïners verkiezingen tijdens een wapenstilstand met veiligheidswaarborgen. Een ruime meerderheid – 63 procent – vindt dat verkiezingen pas na de oorlog moeten plaatsvinden.

Dalende steun, groeiende druk
Dat de discussie juist nu oplaait, komt niet alleen door Trumps opmerkingen. Washington zet Kyiv onder druk om werk te maken van een onderhandelingsstrategie met Moskou, nu de oorlog in een moeizame fase zit.

Zelensky staat bovendien politiek onder spanning. Het grootste corruptieschandaal van zijn presidentschap heeft zijn positie verzwakt. Slechts 20,3 procent van de Oekraïners zou nog op hem stemmen, blijkt uit onderzoek van Info Sapiens. Toch blijft hij de populairste kandidaat; zijn naaste rivaal, voormalig legerleider en huidig ambassadeur in Londen Valerii Zaluzhnyi, staat iets lager in de peilingen.

Hulp neemt af, risico’s nemen toe
Tegelijk waarschuwt het Duitse Kiel Institute dat Oekraïne militair een zeer zware periode tegemoet gaat. De instroom van munitie en wapens is de afgelopen maanden sterk afgenomen, vooral doordat de VS geen nieuwe steunpakketten goedkeurde.

Volgens de onderzoekers kan de totale hulp dalen tot het laagste niveau sinds het begin van de invasie. Spanje en Italië leveren nauwelijks nog materieel, terwijl Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hun best doen om de gaten te dichten.

Zonder voldoende munitie en luchtverdediging wordt de veiligheidssituatie nog ingewikkelder – precies het punt waarop Zelensky nu internationale garanties vraagt om verkiezingen mogelijk te maken.