Volgens het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) is de situatie kwetsbaar. Er zijn nauwelijks nog plekken beschikbaar in asielzoekerscentra en noodopvanglocaties. Daardoor kan een kleine stijging snel grote gevolgen hebben. Een directe oorzaak voor de plotselinge toename is er volgens het COA niet.

Een woordvoerder schetst de situatie met een beeldspraak tegenover De Gooi- en Eemlander: ‘Soms kunnen we wat water uit het bad scheppen, maar het bad zit vol, de hele tijd al.’ Als er iets meer instroom is of minder doorstroom, loopt Ter Apel snel vol.

In totaal vangt het COA ongeveer 80.000 mensen op. ‘We hebben het meestal over de laatste honderd mensen. In het geheel der dingen zitten we te puzzelen op de laatste stukjes’, aldus de woordvoerder.

Statushouders blokkeren doorstroom
Een belangrijk probleem zit bij de doorstroom. In de asielzoekerscentra verblijven ook duizenden statushouders. Zij hebben een verblijfsstatus en mogen in Nederland blijven, maar kunnen door woningnood niet doorstromen naar een huis. Daardoor blijven opvangplekken bezet.

Volgens het COA is het noodzakelijk dat meer gemeenten opvang bieden. Ook moeten statushouders sneller kunnen uitstromen. ‘Het is nodig dat meer gemeenten volgens de spreidingswet mensen opvangen en dat mensen die een status hebben kunnen uitstromen. We willen naar een systeem met meer lucht’, zegt het opvangorgaan. Critici waarschuwen dat de doorstroom van statushouders de woningnood juist verder vergroot en dat dit dus geen structurele oplossing is.

Het aanmeldcentrum in Ter Apel heeft officieel plaats voor maximaal 2000 mensen. Voor elke dag dat dit aantal wordt overschreden, moet het COA een dwangsom van 50.000 euro betalen aan de gemeente Westerwolde. Inmiddels staat de teller op 2,7 miljoen euro. Opvallend is dat dit bedrag in de afgelopen maand slechts met 100.000 euro is gestegen.

Tijdelijke opvang loopt af
Om de druk te verlichten, is in Biddinghuizen een grote winteropvang ingericht voor ongeveer 1200 asielzoekers. Deze locatie is tijdelijk en blijft open tot eind maart. Daarna begint het festivalseizoen en sluit de opvang.

Wat er met de bewoners gebeurt na sluiting, is nog niet bekend. Volgens het COA wordt ongeveer een maand voor die tijd begonnen met herplaatsing. In de praktijk gaan steeds minder mensen naar Biddinghuizen en worden juist meer bewoners overgeplaatst naar andere locaties.

Bij het overplaatsen houdt het COA rekening met samenstelling en veiligheid. ‘Vrouwen worden niet bij alleenstaande mannen geplaatst. Gezinnen plaatsen we bij elkaar en we kijken ook naar goede plekken voor lhbti’ers.’