Eerste details coalitieakkoord D66, VVD en CDA lekken uit: dit is wat u moet weten
De eerste contouren van het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA zijn naar buiten gekomen. Ingewijden melden aan de Telegraaf dat het akkoord de titel 'Aan de slag' heeft gekregen. De fracties van de drie partijen hebben woensdagavond ingestemd met de hoofdlijnen. Het akkoord zet in op een strak financieel beleid. De partijen willen het begrotingstekort onder de 2 procent houden. Daarmee kiezen zij voor een strengere norm dan de Europese regels toestaan. Brussel hanteert een maximum van 3 procent.
Het financiële kader was een van de lastigste onderwerpen in de formatie. D66 en CDA zagen ruimte om de staatsschuld te laten oplopen voor investeringen. Daarbij werd onder meer gewezen op defensie-uitgaven en het halen van de NAVO-norm.
De VVD hield vast aan begrotingsdiscipline. Die lijn lijkt in het akkoord de boventoon te voeren. Het tekort mag volgens de plannen niet verder oplopen dan 2 procent van het bruto binnenlands product. Dat sluit aan bij adviezen van topambtenaren, het Centraal Planbureau en De Nederlandsche Bank. In 2025 bedroeg het tekort 1,8 procent. Voor de komende jaren werd al gerekend op cijfers rond de 2 procent.
Een andere duidelijke afspraak is dat Nederland niet zal instemmen met eurobonds. Dat zijn gezamenlijke Europese leningen, waar Brussel de afgelopen jaren vaker voor pleitte. Die voorstellen werden onder meer gedaan tijdens de coronacrisis en in het kader van steun aan Oekraïne.
Nederland verzet zich hier al langer tegen. De redenering is dat Nederland zelfstandig goedkoper kan lenen dan veel andere EU-landen. Het nieuwe kabinet-Jetten zet die lijn voort.
Meevaller voor publieke omroep
Voor de publieke omroep bevat het akkoord een meevaller. D66, VVD en CDA schrappen een geplande extra bezuiniging van 50 miljoen euro. Die bezuiniging kwam bovenop een eerdere besparing van 100 miljoen euro die al was afgesproken door het kabinet-Schoof. Met het schrappen van deze extra maatregel wordt de druk op de NPO deels verlicht. Over verdere hervormingen of structurele keuzes binnen de publieke omroep is nog niets bekend.
Ondanks de gelekte details blijft veel onduidelijk. Zo is nog niet bekend waar eventuele extra bezuinigingen of lastenverzwaringen terechtkomen. Een gevoelig dossier blijft de hypotheekrenteaftrek. D66 en CDA willen die regeling beperken. De VVD verzette zich daar tijdens de campagne juist fel tegen. Het is nog onduidelijk welke partij op dit punt heeft moeten inleveren.
Ook over aanvullend asielbeleid is nog niets bekend. De vraag is of het nieuwe kabinet extra afspraken maakt bovenop de asielwetten die momenteel in de Eerste Kamer liggen.
