In oktober 2024 besloot het Arnhemse college om op de locatie Klimmendaal ruimte te maken voor ongeveer 200 mensen: honderd asielzoekers en honderd Oekraïense ontheemden. Dat plan werd afgelopen december losgelaten. Het college besloot dat er geen Oekraïners meer worden opgevangen, maar uitsluitend COA-vluchtelingen. Het nieuwe plan gaat uit van maximaal 305 asielzoekers, onder wie vijftig alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

Volgens het college was stikstofregelgeving de doorslaggevende reden om de opvang van Oekraïense ontheemden te schrappen. Voor die doelgroep zouden bouwkundige aanpassingen nodig zijn geweest die binnen de geldende stikstofregels niet mogelijk zouden zijn. Waarom die redenering niet óók geldt voor de uitgebreide COA-opvang, roept bij raadsleden en omwonenden vragen op.

Arnhem ruim boven de taakstelling
De aanpassing komt op een moment dat Arnhem al ruim boven de landelijke opgave zit. Op basis van de Spreidingswet moet de stad circa 720 asielzoekers opvangen. In de praktijk ligt dat aantal rond de 2.000. Toch kiest het college ervoor om op Klimmendaal een extra, grootschalige opvanglocatie te realiseren.

Raadslid Gino Luurssen van Forum voor Democratie stelt in ingediende vragen dat de gemeenteraad nauwelijks invloed heeft op het besluit. Het gaat om een collegebesluit, waardoor de ruimte voor bijsturing beperkt is. Tegelijk noemt hij de gang van zaken moeilijk uitlegbaar richting bewoners. Vooral omdat een alternatief, opvang van Oekraïners, zonder veel publieke onderbouwing van tafel is geveegd.

Zorgen over locatie en leefbaarheid
De locatie Klimmendaal ligt in een parkachtig gebied met een revalidatiecentrum, een basisschool en een beperkte speel- en ontmoetingsplek. Verdere voorzieningen ontbreken. Bewoners vrezen een toename van druk op de leefomgeving en maken zich zorgen over veiligheid, zeker met de komst van alleenstaande minderjarigen.

Uit schriftelijke vragen en informatieverzoeken van Luurssen blijkt dat er vooraf geen locatie-specifieke veiligheids- en leefbaarheidsanalyse is gedeeld met de raad of de buurt. Ook is onduidelijk welke concrete afspraken zijn gemaakt met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers over toezicht en handhaving buiten het terrein. 

Financiële prikkels spelen mee
Naast stikstof speelt ook geld een rol. Gemeenten die boven hun indicatieve taakstelling opvang realiseren, kunnen aanspraak maken op speciale uitkeringen uit de Spreidingswet. Voor extra opvangplekken en voor bijzondere doelgroepen, zoals alleenstaande minderjarigen, lopen die vergoedingen op tot duizenden euro’s per plaats.

In een apart inlichtingenverzoek vraagt Luurssen het college om volledige openheid over de financiële afwegingen, waaronder de opbrengsten uit verhuur aan het COA en mogelijke SPUK-uitkeringen. Volgens hem is het essentieel om te weten of financiële prikkels hebben meegewogen bij de keuze voor een groter en eenzijdiger AZC. 

Bewoners zijn pas na het collegebesluit geïnformeerd. Dat zorgt voor boosheid en wantrouwen. Veel omwonenden hebben het gevoel dat participatie vooral een formaliteit is, terwijl de hoofdlijnen al vastlagen. De ingediende bezwaren en zorgen hebben vooralsnog niet geleid tot aanpassing van het plan.