De inval werd uitgevoerd door gespecialiseerde cybercrime-eenheden van de Franse politie, met ondersteuning van Europol. Volgens het parket maakt de doorzoeking deel uit van een strafrechtelijk onderzoek dat al in januari 2025 is gestart. Aanleiding waren klachten over de manier waarop X via zijn algoritmes bepaalde inhoud zou aanbevelen, meldt persbureau Reuters. 

Onderzoek breidt zich uit naar Grok
In juli 2025 werd het onderzoek verbreed. Dat gebeurde na meldingen over seksueel expliciete deepfakes en Holocaustontkenning die op het platform circuleerden. Inmiddels kijken aanklagers ook naar de rol van Grok, de AI-chatbot die aan X is gekoppeld. De chatbot kwam de afgelopen maanden onder vuur te liggen vanwege het genereren en bewerken van seksueel getinte beelden, vaak met echte vrouwen als basis en zonder hun toestemming.

Volgens het parket wordt onderzocht of X de wet heeft overtreden op meerdere punten. Daarbij gaat het onder meer om mogelijke betrokkenheid bij het bezit of de georganiseerde verspreiding van kinderpornografisch materiaal, het schenden van portretrechten via seksuele deepfakes en frauduleuze dataverzameling door een georganiseerde groep. 

Musk en oud-topvrouw opgeroepen
Als onderdeel van het onderzoek zijn Elon Musk, eigenaar van X, en voormalig topvrouw Linda Yaccarino opgeroepen voor verhoren in april. Ook andere medewerkers van het bedrijf zijn als getuige uitgenodigd. Het gaat om verplichte oproepen, al erkent het parket dat deze lastiger afdwingbaar zijn bij personen die niet in Frankrijk wonen.

Na de verhoren kan justitie besluiten het onderzoek te seponeren of juist voort te zetten. In dat laatste geval kunnen verdere juridische stappen volgen, waaronder formele verdenkingen. 

X spreekt van politieke aanval
X heeft vooralsnog niet inhoudelijk gereageerd op de inval. Het bedrijf heeft in het verleden wel verklaard dat het onderzoek een aanval is op de vrijheid van meningsuiting. Toen het onderzoek vorig jaar werd uitgebreid, sprak Musk van een “politiek gemotiveerd strafrechtelijk onderzoek” en ontkende hij dat X zijn algoritmes zou manipuleren.

De Franse aanklager stelt juist dat het onderzoek bedoeld is om te controleren of het platform zich houdt aan de Franse wetgeving, zolang het actief is op Frans grondgebied. Daarbij wordt samengewerkt met de cybercrime-afdeling van de politie en Europese partners. 

Politieke klacht als startpunt
Het onderzoek kwam mede op gang na een klacht van een Frans parlementslid, dat stelde dat de algoritmes van X mogelijk het functioneren van geautomatiseerde datasystemen verstoorden. Volgens hem zouden die systemen bevooroordeeld zijn ingezet. “In Frankrijk geldt de rechtsstaat: niemand staat boven de wet”, liet hij weten nadat de inval bekend werd.

Opvallend is dat het parket van Parijs tegelijk aankondigde zelf te stoppen met communiceren via X. Voortaan gebruikt het parket LinkedIn en Instagram voor officiële berichten. Daarmee neemt de Franse justitie publiekelijk afstand van het platform dat zij onderzoekt.

Europese druk op techbedrijven neemt toe
De inval past in een bredere Europese aanpak van grote techbedrijven. Eerder kondigde de Europese Commissie al een onderzoek aan naar moederbedrijf xAI vanwege de rol van Grok bij het verspreiden van expliciete beelden. Ook in het Verenigd Koninkrijk loopt een vergelijkbaar onderzoek door toezichthouder Ofcom.

In 2024 werd Telegram-oprichter Pavel Durov opgepakt in Parijs. Hij werd onderzocht door de nationale cybercrime-eenheid en het nationale fraudebureau vanwege vermeende nalatigheid bij het aanpakken van cyber- en financiële misdaden op het Telegram-platform. Door het ontbreken van voldoende moderatie zou Telegram een vrijplaats zijn voor activiteiten zoals drugshandel en kindermisbruik, aldus de Franse justitie.

Na de arrestatie besloot Telegram om de moderatie te verscherpen en om meer gebruikersdata beschikbaar te stellen voor overheden. Later waarschuwde Durov voor het einde van privacy en vrijheid op internet. In een bericht zei Durov dat een “donkere, dystopische wereld” snel dichterbij komt.