Het nieuwe budget geldt voor een periode van vier jaar. Daarmee ligt het bedrag ongeveer 3 miljoen euro hoger dan bij het vorige contract uit 2021. Dat contract had een waarde van iets meer dan 12 miljoen euro. Ook dat was al een stijging ten opzichte van de periode 2016 tot 2021. Toen lag het maximale bedrag op 10,71 miljoen euro.

Volgens de Europese Commissie was die eerdere stijging vooral het gevolg van een verwachte toename van de vraag. Daarbij werd verwezen naar de coronapandemie. Voor het nieuwe contract is nog geen vervoerder geselecteerd. De Commissie liet weten dat er nog geen bedrijf is aangewezen, ondanks dat de aanbesteding al meer dan een jaar geleden is gepubliceerd.

Geopolitiek en spoedreizen
Een woordvoerder van de Commissie verklaarde tegenover Politico dat de hogere kosten te maken hebben met de internationale situatie. Volgens hem speelt de ‘bredere geopolitieke context en toegenomen volatiliteit in internationale aangelegenheden’ een rol. Dat kan volgens de Commissie leiden tot meer reizen op korte termijn.

Ook marktontwikkelingen tellen mee. De woordvoerder zei dat ‘marktontwikkelingen, waaronder hogere tarieven voor vliegtuigcharters en brandstofkosten, zijn meegenomen in de ramingen’. Tegelijk benadrukte hij dat privéjets niet de standaard zijn. ‘Het is belangrijk te benadrukken dat charterdiensten per luchttaxi niet het primaire vervoermiddel zijn’, zei hij. Ze worden alleen ingezet als lijnvluchten niet passen in de agenda, bij urgente politieke ontwikkelingen of wanneer veiligheid dat vereist.

De Commissie gaf ook aan dat het beschikbare budget niet automatisch volledig wordt uitgegeven. In de aanbesteding staat dat bestemmingen zowel binnen als buiten de EU kunnen liggen. Sommige reizen gaan naar ‘zogenoemde conflictzones’.

Kritiek op korte vluchten
Het privéjetgebruik van EU-kopstukken ligt al langer onder vuur. Zo reisden Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, Raadvoorzitter António Costa en parlementsvoorzitter Roberta Metsola per chartervlucht van Brussel naar Luxemburg en terug. Die rit had volgens critici ook in ongeveer tweeënhalf uur met de auto gekund.

De timing is volgens critici opvallend. De EU zegt klimaatverandering te willen bestrijden. Tegelijk stellen ngo’s dat groene wetgeving wordt uitgehold onder het mom van minder regels. Diane Vitry van Transport & Environment zei: ‘Als de Commissie serieus is over haar leiderschap op klimaatgebied, moet zij beginnen met het goede voorbeeld geven’. Volgens haar zou de EU ‘belastingvoordelen moeten sluiten die de meest vervuilende vorm van vliegen tot een van de minst gereguleerde maken’ en ‘zeker niet haar eigen gebruik van privéjets moeten verhogen’.

De Commissie reageerde dat ‘milieuoverwegingen volledig zijn geïntegreerd in de aanbestedingsspecificaties’. Volgens de woordvoerder wil de Commissie ‘vooroplopen in de overgang naar een klimaatneutrale samenleving’.