Gronings gasdrama kan belastingbetaler miljarden kosten

De Nederlandse Staat dreigt miljarden te veel uit te keren aan schadevergoedingen rond de aardbevingen in Groningen en Noord-Drenthe. Dat stellen oliebedrijven Shell en ExxonMobil, die samen werken in de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Volgens hen lopen de kosten snel op doordat steeds meer schadeclaims worden ingediend, meldt De Telegraaf.
De waarschuwing staat in een brief van de NAM aan de Staat. In die brief verwijzen de bedrijven naar een vertrouwelijk rapport van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Volgens de oliebedrijven bevestigt dat rapport dat er mogelijk te hoge bedragen worden uitgekeerd.
Inmiddels zijn in het gebied meer dan 524.000 schademeldingen ingediend. Alleen al in 2024 ging het om ongeveer 39.000 meldingen. Naast schade aan huizen kunnen bewoners ook immateriële schade claimen, bijvoorbeeld vanwege stress en angst.
De Nederlandse Staat legt de kosten van de schadeafhandeling bij de NAM neer. De energiebedrijven verzetten zich daartegen en spreken van ‘onacceptabel’ hoge eindafrekeningen. Daarom lopen er inmiddels tientallen arbitragezaken.
Rapport waarschuwt voor groei aantal claims
Volgens de bedrijven speelt een presentatie van het IMG uit 2020 een belangrijke rol. Daarin zou worden gewaarschuwd dat het aantal schademeldingen niet meer in verhouding staat tot het aantal aardbevingen.
In een interne notitie staat letterlijk: ‘Wij veroorzaken dus zelf dit grote aantal schademeldingen. Maar er is géén exitstrategie. Op dit tempo is het reëel om te veronderstellen dat iedere woning gemeld gaat worden.’
In dezelfde notitie wordt ook uitgelegd hoe dat kan gebeuren. Volgens het document reageren mensen steeds vaker op de beschikbare vergoedingen, en niet zozeer op daadwerkelijke schade door aardbevingen.
‘Oorzaak van het probleem: schademeldingen zijn een reactie op vergoedingen; niet op mijnbouwschade. Er is tegenwoordig nauwelijks nog een relatie tussen het aantal schademeldingen en de seismiciteit’, staat in de notitie.
Een concreet voorbeeld komt uit Winschoten. Daar staan bijna 10.000 woningen en is de kans op lichte mijnbouwschade volgens wetenschappelijke inzichten klein. Toch zijn er meer dan 3000 schademeldingen gedaan.
Discussie over wie de rekening betaalt
Volgens juristen kan de financiële rekening uiteindelijk bij de belastingbetaler terechtkomen. De wet bepaalt dat de NAM verantwoordelijk is voor aantoonbare schade door gaswinning, maar niet voor andere kosten.
Een onafhankelijke jurist zegt daarover: ‘Volgens de wet is de NAM aansprakelijk puur voor de aantoonbare mijnbouwschade, maar niet alles extra’, meldt De Telegraaf. Volgens hem heeft de overheid wel ingestemd met ruimere vergoedingen. Daardoor kan een deel van de kosten buiten de verantwoordelijkheid van de NAM vallen.






















































