Het initiatief voor het museum komt van Stichting Queer Museum. Bestuurslid Jasper Kuipers werkt al twee jaar aan gesprekken, plannen en steun vanuit culturele instellingen en de gemeente.

“Het is ongelofelijk dat Amsterdam nog geen queer museum heeft”, zegt Kuipers tegenover AT5. “Het verbaast me eigenlijk. Als ik naar andere steden kijk zoals Warschau, waar het niet makkelijk is, dat het daar wel lukt en hier niet.”

Eerste tentoonstelling al gepland
Hoewel er nog geen vaste locatie is gevonden, worden de eerste stappen al gezet. In juli opent in de Nieuwe Kerk de tentoonstelling Queer Amsterdam, de Roze Stad. De expositie wordt samengesteld door curator Hélène Webers en moet de queer geschiedenis van Amsterdam zichtbaar maken. Volgens Kuipers draait het project om erkenning en zichtbaarheid. “Alles wat belangrijk is, hangt in een museum”, zegt hij bij AT5.

De stichting voert momenteel gesprekken met verschillende partijen binnen de queer gemeenschap. Ook wordt gezocht naar subsidie, fondsen en politieke steun.

“Bijna schandalig” dat museum ontbreekt
Een van de betrokkenen bij het initiatief is Henk de Vries, bekend van de Gay Tours in Amsterdam. Volgens hem past een queermuseum bij de internationale reputatie van de stad. “Het is bijna schandalig dat er geen queer museum in Amsterdam is, zeker met onze geschiedenis”, zegt hij. “En dan heb ik het niet alleen over dat Amsterdam ooit Gay Capital was.”

De Vries noemt vooral Café ’t Mandje als historische plek die volgens hem een prominente rol in het museum verdient. “Voor mij is dit heilige grond”, zegt hij. “Al die mannen en vrouwen die zochten naar liefde en vertier, die vonden dat hier. En dat zeventig jaar lang, waarin dat in Nederland niet kon.”

Volgens de initiatiefnemers moet het museum niet alleen een culturele instelling worden, maar ook een ontmoetingsplek voor verschillende groepen binnen de queer gemeenschap.

Plannen komen midden in financiële discussie
De museumplannen verschijnen op een moment waarop de financiële positie van Amsterdam steeds vaker onderwerp van debat is. Volgens de gemeentelijke meerjarenramingen groeit de externe schuld van Amsterdam van ongeveer 7,5 miljard euro nu naar mogelijk bijna 10 miljard euro in 2028 en 2029.

De stad heeft al jarenlang een uitzonderlijk hoge schuldpositie door grote investeringen, erfpachtconstructies en deelnemingen in bedrijven zoals het GVB, Schiphol en het Havenbedrijf.

Amsterdam benadrukt zelf dat de financiën “gezond” blijven, mede doordat toekomstige erfpachtinkomsten worden meegerekend. Critici wijzen er echter op dat de rentelasten fors oplopen. Volgens huidige prognoses betaalt de gemeente tegen 2029 jaarlijks ongeveer 240 miljoen euro aan rente.

Ook bestaat discussie over de vraag hoe stabiel toekomstige vastgoed- en erfpachtinkomsten daadwerkelijk zijn.

Kritiek op gemeentelijke uitgaven groeit
Tegelijkertijd groeit de kritiek op de manier waarop Amsterdam geld uitgeeft. De afgelopen jaren trok de gemeente vaker de aandacht met subsidies en projecten die volgens tegenstanders weinig met kerntaken van lokaal bestuur te maken hebben. Zo gaf de stad eerder 88.500 euro uit aan de zogeheten Zero Waste Week, met workshops over onder meer “duurzaam menstrueren” en verpakkingsvrij leven.

Daarnaast doneerde Amsterdam eerder één miljoen euro aan hulp voor Marokko na de aardbeving daar. Ook werd tweemaal een miljoen euro beschikbaar gesteld voor Gaza-gerelateerde steunprojecten. Verder ontving het Amsterdamse Queer & Pride-festival een subsidie van ruim 815.000 euro om vanaf 2025 een maand lang activiteiten te organiseren.