De kwestie draait om de periode waarin Marjolein Faber minister van Asiel en Migratie was. Zij wilde het staatsnoodrecht inzetten voor een asielstop. Volgens Van Beurden zijn daar informatieverzoeken over gedaan. Ambtenaren zouden hebben geoordeeld dat de onderbouwing niet sterk genoeg was in hun optiek.

Claim over rol van Schoof
Van Beurden zei aan tafel dat haar nieuwe informatie aansluit op de discussie over asiel. ‘Mijn nieuwtje sluit ook nog aan op asiel, want het ging vandaag weer over Marjolein Faber over de tijd dat zij minister van Asiel en Migratie was.’ Volgens haar ging het om de vraag hoe Faber het staatsnoodrecht wilde gebruiken.

Daarna wees zij op de kritiek van ambtenaren. ‘Dat ging toen niet, ambtenaren hebben gezegd. Ja, ze onderbouwde dat feitenvrij, alleen maar op de onderbuik.’ Critici stellen echter dat het advies van ambtenaren rondom migratie ook mogelijk politiek gekleurd is vanwege de gevoeligheid van het onderwerp.

Volgens Van Beurden was er vooral iets opvallends rond Schoof. ‘Ik heb laatst uit betrouwbare bron interessant hierop gehoord dat hij dat staatsnoodrecht überhaupt nooit heeft willen uitvoeren.’

Volgens Van Beurden deed Schoof wel alsof hij het plan steunde. De bron zei dat hij ‘meespeelde eigenlijk van ja, ik wil dat ook uitvoeren’. Daarna gaf de bron zijn verklaring. Volgens hem wist Schoof dat het voorstel toch zou sneuvelen, omdat er een dragende motivering nodig was. Dit zorgde ervoor volgens de bron dat Schoof kon doen alsof hij voor de asielnoodmaatregelen was.

Van Beurden vul via X zijn informatie aan. 'Dick Schoof was nooit van plan om het asielnoodrecht in te zetten. Hij wist dat de benodigde ‘dragende motivering’ die Faber zocht, niet gevonden zou worden. Hij speelde het spel mee, liet het technocratisch uit de weg ruimen én wist zo een directe politieke crisis te voorkomen.'

Noodrecht ging van tafel
Het asielnoodrecht was een belangrijk onderdeel van het hoofdlijnenakkoord. Het kabinet wilde daarmee snel ingrijpen in de asielketen. Via artikelen 110 en 111 van de Vreemdelingenwet zouden maatregelen sneller kunnen worden genomen.

In oktober 2024 werd duidelijk dat het noodrecht niet doorging. In plaats daarvan kwam er een Asielnoodmaatregelenwet. Volgens de Rijksoverheid bevatte die wet maatregelen die eerder via noodwetgeving waren voorzien. Het kabinet vroeg daarbij om spoedadvies aan de Raad van State.

Daarmee ging het staatsnoodrecht van tafel, maar zouden in theorie alsnog vergaande asielmaatregelen kunnen komen. Dat gebeurde na overleg tussen PVV, NSC en premier Schoof. Uiteindelijk lukte het ook niet om de Asielnoodmaatregelenwet door beide Kamers te krijgen.