JA21 haalt uit naar box 3-plan: ‘Belasting op papieren winst heeft geen draagvlak’
JA21 blijft fel tegen de nieuwe box 3-wet van het kabinet. Tijdens een commissiedebat haalde Kamerlid Michiel Hoogeveen uit naar de geplande vermogensaanwasbelasting. Volgens hem wil het kabinet beleggers straks laten betalen over winst die zij nog niet echt hebben ontvangen.
“JA21 was en is principieel tegen vermogensaanwasbelasting, ofwel belasten van papieren winsten”, zei Hoogeveen.
JA21 was en is principieel tegen het belasten van papieren winsten. Voorstellen die eerder werden afgewezen, keren nu deels terug in kabinetsbeleid.
— JA21 (@JuisteAntwoord) June 24, 2026
Dat bevestigt wat JA21 al langer zegt: belasting op papieren winsten schaadt het investeringsklimaat en mist draagvlak.#JA21 pic.twitter.com/WnaaxpHxqX
Daarmee sluit hij aan bij de bredere kritiek op de nieuwe box 3-hervorming. Die wet moet het huidige stelsel voor spaargeld, beleggingen en ander vermogen vervangen. Maar vooral het belasten van waardestijgingen op aandelen zorgt voor verzet.
Belasting over geld dat er nog niet is
De kern van het probleem zit bij beleggingen. Als aandelen in waarde stijgen, kan de fiscus daar straks belasting over heffen. Ook als de belegger die aandelen niet heeft verkocht. De winst staat dan alleen op papier. Er is geen geld bijgeschreven op de rekening. Toch kan de Belastingdienst al een aanslag sturen.
Tegenstanders vrezen dat beleggers dan aandelen moeten verkopen om de belasting te kunnen betalen. Dat raakt niet alleen vermogende beleggers, maar ook gewone Nederlanders die elke maand wat geld opzijzetten.
Hoogeveen wees daar expliciet op. Volgens hem is er geen draagvlak voor belasting op papieren winst. “Niet bij prins Constantijn van Oranje, maar ook niet bij de kleine belegger die iedere maand trouw wat naar zijn ETF overmaakt in de hoop op een beter rendement.” Volgens JA21 schaadt het voorstel het investeringsklimaat. Hoogeveen zei dat box 3 is veranderd in “politiek radioactief afval”.
Kabinet komt nu zelf met reparaties
JA21 probeerde de wet eerder al aan te passen. De partij diende amendementen in voor onder meer carryback, een doorschuifregeling bij life events en een einddatum voor het systeem. Volgens Hoogeveen werden die voorstellen toen weggewuifd. Het kabinet noemde ze onuitvoerbaar, te duur of onmogelijk.
Nu komt het kabinet zelf met mogelijke aanpassingen die deels op de voorstellen van JA21 lijken. Hoogeveen noemt dat positief, maar ook wrang. “Want kennelijk waren onze zorgen meer dan terecht”, zei hij. Daarmee zet JA21 het kabinet onder druk. Als de bezwaren eerder onuitvoerbaar heetten, waarom kan het kabinet er nu dan toch naar kijken?
Senaat twijfelt
De timing is gevoelig. Staatssecretaris Eelco Eerenberg van Financiën probeert de Eerste Kamer over de streep te trekken. Hij noemt het “onverstandig” als de senaat het voorstel nu al wegstemt.
De wet moet eind deze maand door de Eerste Kamer worden behandeld. Een meerderheid is onzeker. Vooral de twijfels bij het CDA maken het spannend. Ook 50PLUS, BBB en JA21 zijn kritisch.
Eerenberg erkent dat de wet niet perfect is. Toch wil hij dat het stelsel wordt ingevoerd en daarna “stap voor stap” wordt verbeterd. Daarvoor komt hij met een pakket mogelijke reparaties. Hij noemt dat een “menukaart”. Op Prinsjesdag moet duidelijk worden welke aanpassingen het kabinet echt wil doorvoeren.
‘Werkelijk rendement’ onder vuur
Ook buiten JA21 klinkt felle kritiek. 50PLUS-senator Martin van Rooijen vindt dat het kabinet het begrip werkelijk rendement verkeerd gebruikt. Volgens hem moet vermogen pas worden belast als de winst echt is gerealiseerd.
“Eerlijk is om vermogen te belasten op het moment dat je de vermogensgroei ook werkelijk realiseert, door bij verkoop te incasseren”, zei Van Rooijen eerder.
Volgens hem wordt bij aandelen geen werkelijk rendement belast, maar een papieren waardestijging. “Voor aandelen wordt dus niet het werkelijke rendement belast, terwijl dat wel de bedoeling van de wet is. Alleen de papieren waardestijging die je niet hebt geïncasseerd.”
Van Rooijen noemt dat “de wereld op zijn kop”. Volgens hem bestaat belasting op papieren winst “in de hele wereld niet”.
Nieuwe druk uit Brussel
Daarbovenop komt nog een complicatie. De Europese Commissie werkt aan plannen om beleggen via bedrijven aantrekkelijker te maken. Fiscalisten waarschuwen dat vermogenden daardoor nog sneller hun beleggingen in een bv kunnen onderbrengen.
Dat kan de box 3-hervorming ondergraven. Gewone beleggers blijven dan in box 3 zitten, terwijl vermogenden eenvoudiger kunnen uitwijken naar een bv-structuur.
Voor JA21 is dat nog een reden om de wet niet door te drukken. Volgens Hoogeveen gaat fiscaliteit niet alleen over opbrengsten, maar ook over draagvlak. En juist dat draagvlak ontbreekt volgens hem volledig bij een belasting op winst die mensen nog niet hebben ontvangen.
