De wet moet het huidige belastingstelsel voor spaargeld, beleggingen en ander vermogen vervangen. Maar het voorstel ligt zwaar onder vuur. Vooral het belasten van papieren winsten op aandelen zorgt voor veel weerstand.

Eerenberg erkent dat het nieuwe stelsel niet perfect is. Toch wil hij de wet niet laten stranden. Volgens hem moet het stelsel worden ingevoerd en daarna “stap voor stap” worden verbeterd.

Meerderheid wankelt
Aan de nieuwe vermogensbelasting is jarenlang gewerkt. Toch is het onzeker of de wet de Eerste Kamer haalt. De senaat behandelt het voorstel eind deze maand. Een meerderheid is allerminst zeker.

Vooral de twijfel bij het CDA maakt de positie van het kabinet kwetsbaar. Ook partijen als 50PLUS, BBB en JA21 zijn kritisch. Zij vinden dat de wet beleggers kan laten betalen over winst die zij nog niet echt hebben ontvangen.

De kern van het verzet draait om aandelen. Als een aandelenpakket in een jaar meer waard wordt, kan daar straks belasting over worden geheven. Ook als de belegger niets heeft verkocht. Het geld staat dan dus niet op de rekening, maar de fiscus wil wel afrekenen.

Kritiek op ‘papieren winst’
50PLUS-senator Martin van Rooijen is een van de felste tegenstanders. Volgens hem wordt het begrip werkelijk rendement verkeerd gebruikt. “Eerlijk is om vermogen te belasten op het moment dat je de vermogensgroei ook werkelijk realiseert, door bij verkoop te incasseren”, zei Van Rooijen eerder bij BNR.

Volgens hem wordt bij aandelen geen werkelijk rendement belast, maar een waardestijging op papier. “Voor aandelen wordt dus niet het werkelijke rendement belast, terwijl dat wel de bedoeling van de wet is. Alleen de papieren waardestijging die je niet hebt geïncasseerd.”

Dat kan volgens tegenstanders tot vreemde situaties leiden. Beleggers kunnen belasting moeten betalen zonder dat zij geld hebben ontvangen. Zij moeten dan aandelen verkopen of de aanslag betalen uit ander inkomen.

Van Rooijen noemt dat “de wereld op zijn kop”. “Werkelijk rendement is niet het belasten van papieren winst. Dat bestaat overigens in de hele wereld niet.”

Staatssecretaris komt met ‘menukaart’
Eerenberg probeert de kritiek te pareren met een pakket mogelijke aanpassingen. Die voorstellen stuurt hij vrijdag naar de Tweede Kamer. Hij noemt het een “menukaart” waarover de komende zomer verder wordt gesproken.

Een van de aanpassingen gaat over slechte beursjaren. Partijen willen dat beleggers na verlies sneller geld terug kunnen krijgen. Dat punt staat in ieder geval op de lijst met mogelijke verbeteringen. Op Prinsjesdag moet er een definitief plan liggen. Daarmee vraagt het kabinet de senaat feitelijk om de wet nu niet af te schieten, maar ruimte te geven voor reparaties.

Daarbovenop komt nieuwe druk uit Brussel. De Europese Commissie werkt aan plannen om beleggen via bedrijven aantrekkelijker te maken. Fiscale experts waarschuwen dat vermogenden daardoor nog sneller hun beleggingen in een bv kunnen onderbrengen.