Merz dreigt EU-begroting te blokkeren zonder extra miljarden voor Oekraïne: 'Zeer gevaarlijk'
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz wil de nieuwe Europese meerjarenbegroting blokkeren als EU-landen geen afspraken maken over extra financiële steun aan Oekraïne. Het land kampt in 2027 met een begrotingstekort van ongeveer 70 miljard euro. Brussel wil daarvan circa 45 miljard euro opvangen, mogelijk met nieuwe gezamenlijke schulden. Ondertussen moeten vanaf volgend jaar ook rentekosten worden betaald over een eerdere Europese lening van 90 miljard euro.
Merz maakte zijn eisen duidelijk in een brief aan voorzitter António Costa van de Europese Raad. Hij wil dat alle lidstaten eerlijk bijdragen aan de financiering van Oekraïne. 'Steun aan Oekraïne is een kwestie van onze ondeelbare Europese veiligheid, en dat moet ook de lastenverdeling voor die steun zijn', schrijft de bondskanselier.
Opnieuw miljarden lenen voor Oekraïne
De EU heeft eerder al een lening van 90 miljard euro voor Oekraïne geregeld. Daarvoor gingen 24 lidstaten gezamenlijk schulden aan. Hongarije, Slowakije en Tsjechië kregen een uitzondering en hoefden niet mee te doen.
De aflossing van deze lening is gekoppeld aan eventuele Russische herstelbetalingen. De rente moet echter vanaf 2027 worden betaald. Brussel rekende aanvankelijk op ongeveer drie miljard euro per jaar, maar door hogere leenkosten valt dat bedrag inmiddels hoger uit.
Nederland wil steun koppelen aan EU-begroting
Voor de aanvullende financiering van 45 miljard euro geldt nieuwe gezamenlijke schuld als belangrijkste optie. Daarover is nog geen definitief besluit genomen. Als Nederland deelneemt, draagt het ook verantwoordelijkheid voor de gezamenlijke financiering.
Nederland, Denemarken, Finland en Zweden steunen het koppelen van Oekraïense steun aan de begrotingsonderhandelingen. Tegelijkertijd willen deze landen bezuinigingen op de voorgestelde EU-begroting. Daarmee ontstaat een conflict met landen die bestaande Europese uitgaven willen behouden.
Andere landen willen opnieuw uitzondering
Hongarije, Slowakije en Tsjechië hebben aangegeven opnieuw niet te willen deelnemen aan gezamenlijke schulden voor Oekraïne. Ook Bulgarije zou zich daarbij kunnen aansluiten. Merz wil juist dat alle lidstaten bijdragen aan de oplossing.
Een Europese diplomaat waarschuwt voor de financiële grenzen van Brussel. 'Er staat geen geldboom in Brussel, dus moeten we politieke keuzes maken', stelt de diplomaat.
Besluit over nieuwe schulden nadert
Niet iedereen steunt de aanpak van Merz. Polen waarschuwt dat het koppelen van beide dossiers een akkoord moeilijker kan maken. De Slowaakse premier Robert Fico noemt deze werkwijze 'zeer gevaarlijk'.
De Europese Commissie komt met financieringsopties voor een speciale EU-top eind november. Daar moeten de lidstaten bespreken hoe zij het Oekraïense tekort opvangen. Ook de verdeling van de financiële lasten blijft onderwerp van discussie.
