De kwestie draait om een lezing van de Israëlische universitair docent Eliyahu Sapir, die op 3 november zou spreken over de gevolgen van de Hamas-aanval op Israël van 7 oktober 2023. De bijeenkomst was georganiseerd door Joodse studentenvereniging IJAR. Uiteindelijk ging de lezing niet door, nadat activisten hadden opgeroepen de bijeenkomst te verstoren.

Locaties lekten uit
Pro-Palestijnse groepen keerden zich op sociale media tegen de komst van Sapir. Daarbij werden ook persoonlijke gegevens van de docent verspreid. De universiteit probeerde de bijeenkomst naar een andere locatie te verplaatsen, maar ook die plek werd bekend. Ondertussen riep de pro-Israëlische organisatie StandWithUs sympathisanten op om naar Maastricht te komen.

De Universiteit Maastricht vreesde dat de situatie uit de hand kon lopen. Zij stelde daarom voor de bijeenkomst online te houden. De organiserende studentenvereniging wilde dat niet en zag van de lezing af. De universiteit noemde het niet doorgaan van de bijeenkomst in een verklaring zelf „een nederlaag”.

Burgemeester spreekt minister tegen
De afgelasting leidde tot vragen in de Tweede Kamer. Tijdens een debat op 5 november vertelde Letschert dat de universiteit haar had laten weten dat het besluit was genomen in overleg met de lokale veiligheidsdriehoek. Daarmee leek ook het gemeentebestuur betrokken bij de beslissing om de bijeenkomst te schrappen.

Maar volgens burgemeester Hillenaar klopt dat niet. In een feitenrelaas aan de gemeenteraad stelde hij dat er wel contact was geweest tussen de universiteit, gemeente en politie, maar geen officieel driehoeksoverleg. De burgemeester was op de middag van de lezing geïnformeerd en had meegedacht over andere locaties, waaronder gemeentelijke gebouwen.

„Er heeft dus geen lokale driehoek plaatsgevonden”, verklaarde Hillenaar tegenover de gemeenteraad. Volgens hem was juist geprobeerd de bijeenkomst alsnog mogelijk te maken. Het besluit om geen fysieke lezing te houden, werd uiteindelijk door de universiteit zelf genomen. Dat meldde De Nieuwe Ster Maastricht.

Letschert erkent verkeerde informatie
De fout blijkt te zijn ontstaan bij de informatieoverdracht van de universiteit naar het ministerie. De Universiteit Maastricht had het contact met gemeente en politie aangeduid als overleg met de veiligheidsdriehoek. Die omschrijving was onjuist.

Een woordvoerder van Letschert benadrukte tegenover de regionale krant dat de minister de Kamer niet bewust verkeerd had geïnformeerd. Zij had doorgegeven wat zij van de universiteit had begrepen.

Op 9 november bevestigde Letschert dit ook in haar schriftelijke Kamerantwoorden aan PVV-Kamerlid Annette Raijer. Volgens de minister had de universiteit „abusievelijk” gesproken over de veiligheidsdriehoek, terwijl alleen contact met gemeente en politie was bedoeld.

Joodse studenten blijven met lege handen
Letschert noemt het onacceptabel dat bedreigingen en mogelijke verstoringen ervoor zorgen dat bijeenkomsten op universiteiten niet kunnen doorgaan. Tegelijk wil zij niet concluderen dat de Universiteit Maastricht structureel Joodse en pro-Israëlische bijeenkomsten tegenwerkt.

De minister ziet ook geen aanleiding om de universiteit financieel te straffen. Volgens haar is er geen vastgestelde overtreding van de onderwijswet die een dergelijke maatregel mogelijk maakt. Wel wil ze dat universiteiten beter voorbereid zijn op situaties waarin demonstraties en veiligheidsrisico's de academische vrijheid bedreigen.

Voor de studenten blijft de uitkomst intussen hetzelfde: hun bijeenkomst kon niet doorgaan. En de uitleg die de Tweede Kamer daar aanvankelijk over kreeg, bleek niet te kloppen.