Rutte was donderdag de enige gast in een speciale uitzending over Rusland, Oekraïne en Trump. Eerst legde hij uit waarom hij op zijn woorden moet letten. Als secretaris-generaal van de NAVO moet hij 32 bondgenoten bij elkaar houden. Commentaar op wat er in een land gebeurt, kan uitlopen op „een aanvaring” met de leider van dat land, of met diens opvolger. „Ik heb wel meningen, maar ik moet een beetje voorzichtig zijn wat ik erover zeg”, zei hij.

Toen Pauw vroeg naar de Nederlandse politiek, zei Rutte dat die „een grote hobby” van hem blijft.

'Heel knap'
„Zo moeilijk als nu heb ik het nooit gehad”, zei Rutte over het kabinet-Jetten. Jetten heeft een minderheidskabinet, „en ik vind dat hij dat heel knap doet”. D66, VVD en CDA hebben samen 66 van de 150 zetels en moeten voor elk besluit steun zoeken bij de oppositie. Rutte heeft daar „bewondering” voor.

Ook in het buitenland wordt volgens hem „met gezag” gekeken naar Jetten, VVD-leider en minister van Defensie Dilan Yeşilgöz, en minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA). Over Jetten op de NAVO-top in Ankara zei hij: „Als hij praat, wordt de pen neergelegd.”

Pauw wierp tegen dat het allemaal niet opschiet. Rutte noemde het „voor Nederland ook een experiment. We hebben het nog niet eerder gehad.” Hij zei dat hij zelf nooit naar meerderheden in de Tweede Kamer heeft hoeven zoeken. Maar ook zijn eerste kabinet was een minderheidskabinet. VVD en CDA hadden in 2010 samen 52 zetels en regeerden met gedoogsteun van de PVV. Dat gedoogakkoord gaf Rutte wel een vaste meerderheid, en die heeft Jetten niet.

'Mijn partij is constructief'
Volgens Pauw wordt vooral de VVD gezien als de partij die te weinig beweegt. „Nee, maar laat ik er verder niks over zeggen”, antwoordde Rutte. Hij vervolgde meteen: „Ik denk dat ook mijn partij echt probeert in die coalitie constructief te zijn.”

Hij wil zijn opvolgers niet „voor de voeten lopen”, zei hij, en hij prees zijn eigen voorganger. Jan Peter Balkenende heeft hij na 2010 nooit op televisie over de Nederlandse politiek gehoord. „Dat vond ik het heerlijke.”

Over Yeşilgöz zei hij: „Ik ben zeer op haar gesteld natuurlijk.” Dat hij haar het ministerie van Defensie heeft aangeraden, ontkende hij: „Nee, zo is het niet gegaan.” Volgens Rutte doet ze het „uitstekend” en staat ze internationaal „echt op de kaart”. Als minister van Defensie moet Yeşilgöz de hogere defensie-uitgaven waarmaken waar Rutte als NAVO-chef op aandringt.

Tegen Samsom in
Rutte nam het ook op tegen zijn oude coalitiepartner. Eerder die week zat voormalig PvdA-leider Diederik Samsom aan dezelfde tafel. Hij vond dat het kabinet-Jetten de oppositie niet serieus neemt, met eindeloos opgerekte deadlines en „gesprekjes van drie kwartier”. „Dat is gewoon niet serieus”, zei Samsom.

Rutte is het daar niet mee eens. De wil om compromissen te sluiten „is er nu ook”, zei hij. „Niemand wil verkiezingen, is mijn indruk.”

'Doodzonde'
Dat het zo moeizaam gaat, ligt volgens Rutte aan het politieke landschap. De grote partijen zijn kleiner geworden. „Er zijn natuurlijk meer partijen op de flanken gekomen, waardoor ook dat landschap verder versplinterd is.” Welke partijen hij bedoelt, zei hij niet. „Dat hebben we natuurlijk als kiezers gedaan, dat kun je de politici niet verwijten. Maar dat maakt het ook ingewikkelder.”

Daarna haalde hij herinneringen op aan zijn tweede kabinet, met Samsom: de VVD had toen 41 zetels en de PvdA 38. In 2017 hield de PvdA er nog 9 over. Volgens Rutte ging daarvan geen enkele zetel naar de VVD. Dat noemde hij „doodzonde”. „Het was in het belang van de VVD geweest dat de PvdA groot was gebleven.” Je wilt volgens hem „grote volkspartijen”, zoals het CDA, de VVD en de PvdA.

Aan het begin van de uitzending had hij het al gezegd: „Ik vind er overal wel iets van.”