Het gaat om 12 gedetineerden in PI Torentijd in Middelburg, 24 in Veenhuizen en 36 in Ter Apel. Zij krijgen minder beveiliging en minder begeleiding. Ze mogen zelf de recreatieruimte in, verdelen vaste taken onder elkaar en krijgen meer kansen om zich voor te bereiden op hun terugkeer in de maatschappij.

Niet elke gedetineerde mag meedoen. Alleen wie aan bepaalde voorwaarden voldoet, komt in aanmerking. Met de deelnemers worden afspraken gemaakt over gedrag en verantwoordelijkheden. Per gevangene wordt bekeken hoeveel beveiliging en begeleiding nodig is, zodat het schaarse personeel gerichter kan worden ingezet.

De proef hoort bij het Actieplan Ruimte voor Recht. Met dat plan wil het ministerie van Justitie en Veiligheid de problemen met de capaciteit in het gevangeniswezen oplossen. Tijdens de proef houdt de DJI bij hoeveel incidenten er zijn en hoe veilig personeel en gedetineerden zich voelen. Volgens Jannine van den Berg, directeur Gevangeniswezen en Vreemdelingenbewaring bij de DJI, moeten de ervaringen van het personeel laten zien “wat werkt, wat beter kan”.

Het is de zoveelste noodgreep. De afgelopen jaren werden gedetineerden al eerder vrijgelaten en werden veroordeelden heengezonden omdat er geen cel of bewaker voor hen was. Nu wordt ook het toezicht binnen de muren minder.