Daarmee doet het kabinet-Jetten opnieuw een poging om de rijksoverheid kleiner te maken. Eerdere kabinetten spraken die ambitie ook uit, maar in de praktijk bleef het aantal ambtenaren juist groeien. Inmiddels werken ruim 160.000 mensen op de verschillende ministeries.

Volgens staatssecretaris Eric van den Burg (VVD), die verantwoordelijk is voor Slagvaardige Overheid en Koninkrijksrelaties, bestaat ongeveer de helft van het personeel op de ministeries uit leidinggevenden en ondersteunende functies, zoals secretaresses, adviseurs en persvoorlichters. Juist in die groep wil het kabinet stevig snijden. In de komende jaren moeten ongeveer 2.500 functies verdwijnen. Dat komt neer op een afname van ongeveer 30 procent binnen deze categorie.

‘Het gaat om managers, adviseurs, persvoorlichters en secretaressen’, zegt Van den Burg tegen De Stentor. ‘We moeten nog in kaart brengen om hoeveel mensen het precies gaat, maar het gaat om grofweg een daling van 30 procent. Een deel van het werk kan worden overgenomen door AI. Maar we zullen ook een deel van het werk niet meer kunnen doen.’

Het kabinet verwacht dat kunstmatige intelligentie verschillende administratieve en ondersteunende werkzaamheden kan uitvoeren. Daardoor zouden minder medewerkers nodig zijn om dezelfde organisatie draaiende te houden. Volgens Van den Burg betekent dit niet alleen dat AI taken overneemt, maar ook dat sommige werkzaamheden helemaal verdwijnen. Welke taken dat precies zijn, moet de komende periode verder worden uitgewerkt.

Daarnaast wil het kabinet voorkomen dat vaste banen verdwijnen, terwijl tegelijkertijd veel externe krachten worden ingehuurd. Momenteel gaat ruim 15 procent van de personeelsuitgaven van het Rijk naar tijdelijke managers, ICT-specialisten en andere ingehuurde medewerkers. Dat aandeel moet worden teruggebracht naar 10 procent.