De regering van de socialistische premier Pedro Sánchez ging aanvankelijk uit van ongeveer 500.000 begunstigden. Volgens schattingen die de Spaanse krant El Mundo aanhaalt, kunnen echter circa 1,2 miljoen mensen rechtstreeks een aanvraag indienen. Daar kunnen later familieleden bijkomen wanneer aanvragen voor gezinshereniging worden goedgekeurd.

‘Het systeem gaat instorten’
Een anonieme bron waarschuwde tegenover de krant dat iedere legalisering meerdere nieuwe aanvragen kan opleveren. ‘Voor iedere persoon van wie de status wordt geregulariseerd, komen er minstens drie bij als zij gezinshereniging aanvragen en die wordt toegekend’, zei de bron. Daarmee kan het uiteindelijke aantal volgens functionarissen richting drie miljoen gaan.

Hoge medewerkers van de Nationale Politie vrezen dat de grote hoeveelheid aanvragen het systeem zal ontwrichten. ‘Het systeem gaat instorten. Dit proces is iets waaraan niemand bij zijn volle verstand zou beginnen. Spanje is een uitzondering, zoveel is duidelijk’, verklaarden politiefunctionarissen uit zwaar getroffen gebieden anoniem.

Zorgen over fraude en controles
Volgens de politie is de regeling kwetsbaar voor misbruik. Mensen die een verblijfsstatus krijgen, zouden illegale migranten tegen betaling als familieleden kunnen presenteren. De functionarissen spreken over ‘betalen voor papieren en certificaten’.

De politie beschuldigt de regering er ook van haar eigen rol bij de controles te verkleinen. Onder het voorgestelde systeem zouden immigratieambtenaren aanvragen grotendeels beoordelen, waarna de politie vooral verblijfskaarten afgeeft. Volgens de agenten missen medewerkers van het ministerie de gespecialiseerde kennis om buitenlandse documenten en strafbladen goed te onderzoeken.

Druk op zorg en onderwijs
Een intern politierapport waarschuwde eerder dat de maatregel nieuwe illegale migratie kan aanmoedigen. Ook zouden problemen met de openbare orde kunnen ontstaan. Zorg, scholen en sociale voorzieningen kunnen bovendien extra worden belast.

Aanvragers moeten doorgaans aantonen dat zij minstens vijf maanden in Spanje wonen en geen strafblad hebben. Eerdere schattingen gingen uit van één miljoen tot 1,35 miljoen mogelijke deelnemers. Daaronder vallen illegalen en maximaal 350.000 asielzoekers.

Goedgekeurde aanvragers krijgen het recht om binnen het Schengengebied te reizen. Vox-leider Santiago Abascal beschuldigt Sánchez ervan zo op termijn het electoraat te willen uitbreiden. De Poolse Europarlementariër Anna Bryłka waarschuwt dat geregulariseerde migranten naar andere Europese landen kunnen doorreizen en zo het Schengensysteem onder druk zetten.