Die beslissing wijkt af van het eerdere standpunt van het Openbaar Ministerie. Dat vond aanvankelijk dat onvoldoende bewijs bestond voor een racistisch motief. De onderzoeksrechters kwamen na een ruim tweeënhalf jaar durend onderzoek tot een andere conclusie en namen de verzwarende omstandigheid van racisme alsnog op in de aanklacht.

Getuigen: ‘We zijn hier om blanken neer te steken’
Thomas Perotto kwam in de nacht van 18 op 19 november 2023 om het leven tijdens een winterbal in Crépol, een dorp met ongeveer vijfhonderd inwoners in de regio Drôme. Het feest werd bezocht door honderden jongeren uit de omgeving.

Volgens het onderzoeksdossier begon de onrust met een ogenschijnlijk onbenullig incident. Een opmerking over lang haar en een plagerij zouden zijn uitgelopen op een woordenwisseling. Binnen enkele ogenblikken sloeg de sfeer volledig om. Er ontstond een massale vechtpartij waarbij messen werden getrokken.

Thomas, die rugby speelde bij de plaatselijke club, werd meerdere keren gestoken en overleed later aan zijn verwondingen. Ook verschillende andere bezoekers raakten gewond.

Tijdens de aanval zouden meerdere verdachten volgens getuigen racistische leuzen hebben geroepen. Ongeveer tien getuigen verklaarden onafhankelijk van elkaar uitspraken te hebben gehoord als: “We zijn hier om blanken neer te steken” en “We komen om de blanke te doden.” Juist die verklaringen vormen voor de onderzoeksrechters de belangrijkste reden om racisme als verzwarende omstandigheid aan de zaak toe te voegen.

Niemand bekent de fatale steek
Opvallend is dat bijna drie jaar onderzoek nog altijd niet heeft uitgewezen wie Thomas daadwerkelijk de fatale messteek heeft toegebracht.

De veertien verdachten, van wie enkelen tijdens de feiten nog minderjarig waren, ontkennen verantwoordelijk te zijn voor de dodelijke verwonding. Geen van hen heeft bekend Thomas te hebben neergestoken.

Toch wil het Openbaar Ministerie elf verdachten berechten als medeplegers van doodslag en poging tot doodslag. Volgens justitie kan bij groepsgeweld ook strafrechtelijke verantwoordelijkheid bestaan wanneer niet exact kan worden vastgesteld wie de dodelijke steek heeft uitgedeeld.

De meeste verdachten zijn Franse staatsburgers uit Romans-sur-Isère. Zij komen grotendeels uit de wijk La Monnaie en hebben een Maghrebijnse achtergrond. Eén verdachte is geboren in Italië.

Gevoelige zaak in Frankrijk
De dood van Thomas groeide uit tot een van de meest beladen strafzaken van de afgelopen jaren in Frankrijk. Kort na de steekpartij ontstond een felle maatschappelijke discussie over de achtergrond van de verdachten en de vraag of sprake was van anti-blank racisme. Rechtse politici en commentatoren wezen vrijwel direct op de verklaringen van ooggetuigen, terwijl justitie aanvankelijk terughoudend bleef over het motief.

Met de beslissing van de onderzoeksrechters krijgt die discussie een nieuwe wending. Voor het eerst concludeert de Franse justitie dat er voldoende aanwijzingen zijn dat de slachtoffers mogelijk juist vanwege hun blanke afkomst en Franse identiteit zijn aangevallen.

Daarmee erkennen de rechters expliciet een mogelijk racistisch motief, iets wat in Frankrijk uitzonderlijk is bij geweldszaken waarbij de slachtoffers blank zijn.

Proces laat nog op zich wachten
De onderzoeksfase is inmiddels afgerond, maar het strafproces begint nog niet direct. Zowel de verdachten als de burgerlijke partijen kunnen nog bezwaar maken tegen de verwijzing naar de rechtbank.

Pas daarna zal de jeugdrechtbank zich over de zaak buigen. Een definitieve procesdatum is nog niet vastgesteld, maar een inhoudelijke behandeling wordt pas in de loop van 2027 verwacht.

Tot die tijd blijven alle verdachten volgens het Franse recht onschuldig totdat hun schuld door de rechter is vastgesteld.