Het dossier sleept al sinds eind 2021 voort. Toen zette de Hoge Raad een streep door de manier waarop Nederland belasting hief over vermogen. Sindsdien werkt Den Haag met tijdelijke oplossingen, terwijl een definitief nieuw stelsel nog altijd niet rond is.

Senaat wil andere aanpak
Ook het voorstel dat onder voormalig staatssecretaris Marnix van Rij werd gemaakt, ligt onder vuur. Daarin wordt bij beleggingen jaarlijks belasting geheven over waardestijgingen, terwijl bij vastgoed en aandelen in start-ups pas bij verkoop wordt afgerekend. Vooral aan de rechterkant van de Eerste Kamer bestaat grote weerstand tegen die combinatie.

JA21 en SGP willen uiteindelijk een volledige vermogenswinstbelasting. Daarbij wordt pas belasting geheven wanneer winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd door verkoop. De jaarlijkse heffing over papieren koerswinsten moet volgens deze partijen verdwijnen.

Dat alternatief heeft wel een fors prijskaartje. Ambtenaren schatten dat een volledige vermogenswinstbelasting in de eerste jaren ongeveer 10 miljard euro minder oplevert. Bovendien zou invoering waarschijnlijk pas in 2030 mogelijk zijn. Elk jaar uitstel van het nieuwe stelsel kost volgens de ramingen nog eens bijna 2,5 miljard euro.

Kabinet zoekt tussenweg
Een andere mogelijkheid is om de huidige plannen flink te versoepelen. Beleggers zouden dan bijvoorbeeld winst uit een goed beursjaar kunnen verrekenen met verliezen uit het jaar daarvoor. Alleen die maatregel kost over tien jaar naar verwachting al ongeveer 4 miljard euro.

Ook aanpassingen voor gescheiden mensen, aandeelhouders van start-ups en eigenaren van landgoederen worden als kansrijk gezien. In Den Haag wordt daarom rekening gehouden met een tussenoplossing: nu versoepelingen invoeren en tegelijk toezeggen dat later alsnog wordt overgestapt op een volledige vermogenswinstbelasting.

JA21 waarschuwt kabinet
Box 3 speelt daardoor direct mee in de gesprekken met oppositiepartijen. Het kabinet spreekt onder meer met PRO, JA21, SGP, BBB, CU, Volt en DNA over steun voor de begroting. Links en rechts kijken daarbij verschillend naar de rekening.

PRO en CU staan open voor aanpassingen als die worden betaald met andere lastenverhogingen op winst en vermogen. JA21 en SGP willen juist sneller naar belasting op werkelijk gerealiseerde winst.

JA21-onderhandelaar Michiel Hoogeveen waarschuwt tegenover De Telegraaf dat het dossier niet opnieuw jarenlang mag blijven liggen. 'Als je dit laat doormodderen, krijg je zo’n stikstofachtig verhaal. En daar zit niemand op te wachten.'