Nu is abortus volgens de wet strafbaar voor degene die de ingreep uitvoert, behalve wanneer aan verschillende voorwaarden wordt voldaan. Zo mag de zwangerschap niet verder zijn dan 24 weken en moet de vrouw aangeven dat sprake is van een noodsituatie. Ook mag de ingreep alleen plaatsvinden in een ziekenhuis of kliniek met een vergunning. PRO wil die strafrechtelijke basis schrappen, maar de bestaande zorgvuldigheidseisen behouden.

PRO wil abortus als zorg behandelen
Vliegenthart zegt: ‘Dit is ontzettend belangrijk omdat abortus zorg is, en zorg heeft wat mij betreft niets binnen het Wetboek van Strafrecht te zoeken. Daarom willen we abortus uit het Wetboek van Strafrecht verwijderen en in de zorgwetten opnemen.’ Volgens haar moet de beslissing in de eerste plaats bij de vrouw liggen.

Zij benadrukt dat het schrappen van de strafrechtelijke bepaling volgens PRO niet betekent dat regels verdwijnen. ‘Natuurlijk moet abortus zorgvuldig worden uitgevoerd en daarom willen wij dat alle zorgvuldigheidseisen die nu bestaan gehandhaafd blijven.’ Vliegenthart zegt dat hiermee volgens haar een balans ontstaat tussen keuzevrijheid en de bescherming van de vrucht.

Daarna mogelijk naar de Grondwet
PRO wil na een succesvolle wetswijziging nog verder gaan. De partij wil dan proberen een recht op abortus in de Grondwet op te nemen. Vliegenthart verwijst daarbij naar ontwikkelingen in de Verenigde Staten. ‘Daar zien we dat het recht op abortus wordt ingeperkt. Die druk is er in Europa en Nederland ook. Daarom is verankering in de Grondwet een belangrijke volgende stap.’

De politieke strijd over abortus kent een lange geschiedenis. De huidige Wet afbreking zwangerschap kwam in 1980 met zeer kleine meerderheden door beide Kamers. In de Tweede Kamer was de uitslag 76 tegen 74 en in de Eerste Kamer 38 tegen 37.

VVD kan doorslaggevend worden
PRO denkt dat er nu mogelijk wel een meerderheid is voor het schrappen van abortus uit het strafrecht. D66 heeft eerder uitgesproken voor zo’n initiatief te zijn. Tweede Kamer Ook de VVD schreef in haar verkiezingsprogramma van 2025 dat zij zich hiervoor wil inzetten.

De VVD wil echter nog geen steun toezeggen en wacht eerst het oordeel van de Raad van State af. Het CDA is tegen verdere versoepeling. Vliegenthart zegt daarover: ‘Ik hoop toch echt dat de VVD de rechten van vrouwen, keuzevrijheid, toegang tot veilige zorg, voorop stelt aan politieke beslissingen.’