Ambtenaren remmen kabinet af bij onderzoek naar religie en homohaat

VVD-staatssecretaris Judith Tielen (Emancipatie) wilde onderzoek laten doen naar de rol van religie bij de dalende homoacceptatie, maar haar eigen ambtenaren raadden dat af. Dat blijkt uit een ambtelijke beslisnota bij de nieuwe Emancipatienota. Volgens de ambtenaren is er al genoeg onderzoek. Dinsdag stuurde Tielen de nota naar de Tweede Kamer.
De beslisnota van 30 juli komt van de directie Emancipatie van het ministerie van Onderwijs (OCW) en gaat over een conceptversie van de Emancipatienota 2027-2030. Tielen had gevraagd om in de nota „aanvullend onderzoek aan te kondigen naar de relatie tussen acceptatie en religieus-(gemotiveerd)-conservatisme”. Het antwoord van haar ambtenaren is kort: „Aanvullend onderzoek wordt op dit moment afgeraden.”
Een tweede verzoek van de staatssecretaris, om onderzoek naar „de relatie tussen religieus conservatisme en acceptatie en geweld”, kreeg hetzelfde antwoord. De ambtenaren willen „eerst de uitkomsten van deze nieuwe onderzoeken af te wachten”. Daarmee bedoelen zij een nieuwe monitor van de GGD en een nieuw onderzoek van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Titels of verschijningsdata staan er niet bij.
'Al veel onderzoek'
De ambtenaren onderbouwen hun advies met het argument dat er al genoeg bekend is. „Er bestaat veel nationaal en internationaal onderzoek naar factoren die bijdragen aan negatieve opvattingen”, schrijven zij. Volgens de nota draagt daarbij „(een samenspel van) verschillende sociale en demografische factoren, waaronder religie” bij.
Dat geloof een rol speelt bij de homoacceptatie, erkent de directie dus zelf. Bestaande studies wijzen volgens dezelfde nota uit „dat religie één van de factoren is die bijdraagt aan opvattingen over lhbtiq+ personen”. Die studies zijn volgens de ambtenaren al gebruikt voor de 'Versterkte Aanpak', een onderdeel van het nieuwe beleid.
Uit de stukken blijkt niet of Tielen het advies heeft opgevolgd. Bij deze twee adviezen staat geen akkoord of paraaf van de staatssecretaris.
Monitor meet religie niet
Het advies valt op, omdat de overheid zelf weinig zicht heeft op de rol van geloof bij homoacceptatie. NieuwRechts meldde eerder dat de landelijke lhbtiqa+-monitor van OCW de acceptatie niet kan uitsplitsen naar migratieachtergrond of naar religies als de islam, omdat de steekproef van 3.000 mensen daarvoor te klein is.
Ander onderzoek naar homoacceptatie laat wel verschillen zien. In een studie van de UvA onder scholieren bleek 86 procent van de moslimjongeren relatief conservatief, tegenover 69 procent van de christelijke jongeren.
Kamer vroeg om onderzoek
Ook in de Tweede Kamer kwam de vraag op tafel. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht bleek dat de homoacceptatie onder scholieren sterk is gedaald. Op 22 september vroeg VVD-Kamerlid Alisha Müller in het vragenuur daarom om onderzoek naar de rol van opvoeding, religieuze en culturele opvattingen, groepsdruk en online beïnvloeding.
Tielen noemde de cijfers in dat debat „heel erg heftig”. Ze kondigde een diepere analyse aan en zei dat het niet genoeg is om „heel veel groepen te benoemen en daar gemiddelden uit te halen”. Als mogelijke oorzaken van de dalende homoacceptatie noemde ze de manosfeer, de online wereld van mannelijke influencers met vrouwvijandige ideeën, religie en bepaalde regio's.
Wat die analyse precies inhoudt, wie hem uitvoert en wanneer de uitkomst er is, is niet bekend.
Religie niet in aankondiging
Op 27 oktober stuurde Tielen de Emancipatienota 2027-2030, met de titel 'Vrijheid telt!', naar de Kamer. In de aankondiging van het ministerie staan maatregelen voor de veiligheid van vrouwen en lhbtiq+-personen en tegen de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Religie en onderzoek naar homoacceptatie worden daarin niet genoemd.
Volgens de beslisnota noemt de nota zelf wel de komst van de nieuwe GGD-monitor en het UvA-onderzoek. Vast staat dat de staatssecretaris in juli eigen onderzoek naar religie wilde aankondigen en dat haar ambtenaren adviseerden eerst die twee onderzoeken af te wachten. Wanneer die verschijnen, staat niet in de beslisnota.





















































