Kaczyński vindt dat de Europese Unie steeds meer macht naar zich toetrekt, ten koste van de afzonderlijke lidstaten. Hij pleit daarom voor een fundamentele hervorming van de Europese instellingen. Zo wil hij de Europese Commissie afschaffen, de Europese Raad meer bevoegdheden geven en een nieuw Europees verdrag opstellen.

Volgens de PiS-leider is de huidige koers van de EU schadelijk voor de ontwikkeling van Europa. Hij waarschuwt dat Brussel steeds verder verandert in een gecentraliseerde staat waarin nationale regeringen steeds minder te zeggen hebben.

Kaczyński ziet mogelijkheden om samen met andere Europese landen hervormingen af te dwingen. Hij verwacht dat verkiezingen in onder meer Frankrijk en Spanje kunnen leiden tot regeringen die eveneens kritisch staan tegenover de huidige machtsverdeling binnen de EU.

Als onderhandelingen over hervormingen niets opleveren, wil hij een verdergaand drukmiddel overwegen. Landen die veranderingen eisen, zouden volgens hem gezamenlijk een nieuw verdrag kunnen voorbereiden en tegelijkertijd onderhandelingen over hun vertrek uit de Europese Unie kunnen beginnen.

Kaczyński noemt die aanpak riskant, maar vindt dat de situatie ernstig genoeg is om dergelijke maatregelen te overwegen. Hij presenteert een mogelijk EU-vertrek nadrukkelijk als laatste middel om hervormingen af te dwingen.

De uitspraken leidden onmiddellijk tot kritiek van de Poolse regering. Premier Donald Tusk beschuldigt Kaczyński ervan de deur open te zetten voor een Pools vertrek uit de EU, ook wel 'Polexit' genoemd.

Minister van Buitenlandse Zaken Radosław Sikorski waarschuwde eveneens voor de gevolgen. Volgens hem zou een vertrek leiden tot nieuwe douanegrenzen met Duitsland, Tsjechië, Slowakije en Litouwen. Ook zou Polen Europese subsidies en andere financiële steun verliezen.

Kaczyński verwerpt de beschuldiging dat hij Polen daadwerkelijk uit de EU wil halen. Volgens hem verdraait Tusk zijn woorden om politieke redenen. Hij benadrukt dat de Europese Unie volgens PiS nodig blijft, maar wel grondig moet veranderen.

De oppositieleider wil een EU die zich meer richt op lagere energieprijzen, economische groei, veiligheid en een strenger migratiebeleid. Nationale regeringen moeten daarbij volgens hem meer zeggenschap krijgen.

PiS regeerde Polen van 2015 tot 2023 en botste in die periode regelmatig met Brussel over de rechtsstaat. Met de volgende Poolse parlementsverkiezingen in zicht zorgt het voorstel van Kaczyński opnieuw voor een fel debat over de verhouding tussen Polen en de Europese Unie.