Onderzoek van promovenda Sophie Zwartsenberg van Wageningen University toont aan dat tropische bomen efficiënter werken dankzij het hogere CO2-gehalte in de lucht. "Het is veilig om aan te nemen dat tropische bomen nu meer CO2 uit de lucht halen om suikers te maken dan honderd jaar geleden," zegt ze tegenover AD. Dit betekent dat terwijl mensen steeds meer koolstofdioxide uitstoten, bomen dit juist sneller opnemen.

De studie richtte zich op Australische rode cederbomen en bevestigde wat in kassen al eerder werd aangetoond: een stijgende CO2-concentratie bevordert fotosynthese. Voor het eerst is nu wetenschappelijk bewezen dat dit ook in tropische bossen op lange termijn gebeurt. Dit verklaart gedeeltelijk waarom satellietbeelden laten zien dat de aarde steeds groener wordt.

Het principe is niet nieuw. Tuinders in het Westland gebruiken al jaren CO2 als plantenbemester. Ze pompen koolstofdioxide uit Rotterdamse raffinaderijen hun kassen in om de productie van tomaten en paprika’s te optimaliseren. In Zweden werd eerder vastgesteld dat suikerbieten efficiënter suiker produceren. Door de chemische samenstelling van oude suikerzakjes uit de jaren 60 te vergelijken met hedendaagse bietsuiker, kon men zien hoe de planten zich hebben aangepast aan de verhoogde CO2-niveaus.

Tijdcapsule in boomringen
Om het effect van CO2 op tropische bossen te meten, bestudeerde Zwartsenberg de jaarringen van de Australische rode ceder. "Zo’n jaarring is als een tijdscapsule," legt ze uit bij AD. "Het geeft informatie over de groeiomstandigheden van elk jaar." De chemische samenstelling van deze ringen liet zien dat de bomen efficiënter zijn geworden in fotosynthese.

De bevindingen sluiten aan bij een NASA-studie van tien jaar geleden. Satellietbeelden toonden toen al aan dat de wereld groener wordt als gevolg van stijgende CO2-niveaus. In 35 jaar tijd nam het bladoppervlak wereldwijd toe met een oppervlakte ter grootte van twee keer de Verenigde Staten. Dit extra groen absorbeert een aanzienlijk deel van de CO2-uitstoot, wat de klimaatverandering afremt.

Toch plaatst Zwartsenberg een kanttekening. "We weten nog niet zeker waar tropische bomen de extra suikers opslaan. Is dat in het hout, de bladeren of de wortels?" stelt ze bij AD. Als bomen meer hout produceren, wordt CO2 langdurig vastgelegd en blijft het uit de atmosfeer. Dit zou een natuurlijke buffer kunnen vormen tegen klimaatverandering.

Eindelijk erkenning voor een ander perspectief
Jarenlang werd het debat over klimaatverandering gedomineerd door doemscenario’s. De mogelijkheid dat stijgende CO2-niveaus ook positieve effecten kunnen hebben, werd vaak weggewuifd. Nu blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat de natuur zelf een manier heeft gevonden om de uitstoot te compenseren. Hoewel de precieze langetermijneffecten nog onderzocht moeten worden, is het een feit dat de aarde door verhoogde CO2-concentraties groener is geworden.

Voorheen werden dit soort inzichten als ‘desinformatie’ bestempeld. Nu zelfs de reguliere wetenschap ermee komt, lijkt er ruimte te komen om het klimaatdebat breder te voeren en ruimte te geven aan alle feiten – niet alleen de alarmerende.