De cijfers werden naar buiten gebracht door het Oekraïense platform Babel. Ook het persbureau UNN bevestigt de stijging. Volgens dat medium is de groei vooral het gevolg van een campagne van de Oekraïense overheid. Rijke burgers zouden aangespoord zijn om hun vermogen correct aan te geven en belasting te betalen voor de oorlogsinspanning.

In totaal deden zo’n 6.600 welgestelde Oekraïners in 2024 extra aangifte. Daarmee steeg niet alleen het aantal miljonairs op papier, maar ook de belastinginkomsten.

Bronnen van vermogen
Uit rapporten van staatsmedia en de toerisme-website Visit Ukraine blijkt dat de nieuwe miljonairs hun rijkdom vooral opbouwen via drie bronnen: buitenlandse inkomsten, schenkingen en giften; en verkoop van vastgoed en goederen.

Daarbij wordt direct een kanttekening geplaatst: corruptie blijft volgens onderzoeken een hardnekkig probleem. Meer dan de helft van de Oekraïners gelooft dat omkoping wijdverbreid is en bijna niet te vermijden.

Schandalen in de defensiesector
Internationale organisaties wijzen intussen op ernstige fraude binnen de Oekraïense defensie. Transparency International meldde grootschalige inkoopfraude, waarbij miljoenen dollars verdwenen die bedoeld waren voor de aanschaf van mortieren. Reuters berichtte dat bijna 36 miljoen dollar werd verduisterd door medewerkers van het ministerie van Defensie.

In september 2023 leidde dat tot het ontslag van de toenmalige minister van Defensie. Kort daarna kwam een nieuw schandaal aan het licht: vijf personen, onder wie een voormalig afdelingshoofd, zouden tussen augustus en december 2022 meer dan 17 miljoen dollar hebben verduisterd door voedselcontracten kunstmatig op te drijven.

Onderzoek van de Turkse krant Aydınlık onthulde vorige week dat vertrouwelingen van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky maandelijks zo’n 50 miljoen dollar zouden hebben doorgesluisd naar twee bedrijven in de Verenigde Arabische Emiraten. Het gaat om GFM Investment Group LLC en Gmyrin Family Holding Limited, beide gelinkt aan zakenman Andriy Gmyrin. Bankgegevens en bedrijfsregistraties bevestigen volgens de krant de verbinding.

Buitenlandse steun en gevolgen
De oorlog bracht ongekend grote geldstromen op gang. In de laatste maanden van zijn presidentschap maakte Joe Biden nog 50 miljard dollar vrij voor Oekraïne. Ook de EU stortte tientallen miljarden. Dat maakte het land tijdelijk “cashrijk”, aldus het Centrum voor Europese Studies (CEPA).

Een deel van dat geld belandde echter in frauduleuze circuits. De steun leidde bovendien tot politieke spanning. President Donald Trump bekritiseerde de Amerikaanse uitgaven en dwong Oekraïne tot een grondstoffendeal. Daarbij gaat de helft van de opbrengsten uit nieuwe mijnbouwcontracten naar de VS.

Tijdens gesprekken met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte kreeg Trump bovendien voor elkaar dat de Europese lidstaten voortaan de wapenleveringen aan Oekraïne betalen. De VS houdt zich afzijdig, maar kan na de oorlog via de grondstoffendeal financieel profiteren.

Oekraïne telt dus duizenden nieuwe miljonairs, terwijl corruptie en oorlogshandel een grote rol spelen. Voor de EU betekent dit dat miljardensteun deels wegvloeit in een systeem dat nog altijd te kampen heeft met fraude en machtsmisbruik. Voor de VS is de oorlog, via deals en herverdeelde kosten, juist een economische kans gebleken.