In Duitsland wil minister van Financiën Lars Klingbeil het huidige systeem van gezamenlijke belastingheffing voor gehuwden aanpassen. Het zogenoemde Ehegattensplitting wordt volgens zijn voorstel afgeschaft voor nieuwe huwelijken, meldt Reuters. Dat systeem beloont vooral huishoudens met één kostwinner. Tegelijk maakt het extra werken voor de tweede partner minder aantrekkelijk. Volgens Klingbeil zorgt dit ervoor dat vooral vrouwen minder uren werken. Hij wil dat veranderen om meer mensen aan het werk te krijgen en de economie te versterken.

Het plan betekent niet dat bestaande huwelijken direct worden geraakt. Maar voor toekomstige stellen verandert de belastingdruk mogelijk wel. Vooral gezinnen met een groot inkomensverschil kunnen daardoor duurder uit zijn. Critici spreken daarom van een “belastingverhoging via de achterdeur”. Tegelijk stelt de Duitse regering dat andere maatregelen juist moeten zorgen voor lagere lasten voor het merendeel van de werknemers. De hervorming maakt deel uit van een breder pakket dat arbeid moet stimuleren.

Lager inkomen voor zwangere vrouwen
Ook in Nederland groeit de spanning rond gezinsvorming. Het geboortecijfer ligt met 1,4 kinderen per vrouw op een historisch dieptepunt. Tegelijk ligt er een plan om het maximumdagloon tijdens zwangerschapsverlof te verlagen. Daardoor zouden jaarlijks tienduizenden vrouwen minder inkomen krijgen in een periode waarin de kosten juist stijgen. Vanuit de Kamer klinkt kritiek dat gezinnen zo worden geraakt op het moment dat zij een kind krijgen.

Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) reageert terughoudend op die kritiek. Hij stelt in zijn beantwoording: “Ik vind het belangrijk dat de arbeidspositie van vrouwen niet verslechtert.” Volgens hem zijn de plannen nodig om de arbeidsmarkt en sociale zekerheid toekomstbestendig te maken. “Daar zijn helaas ook lastige keuzes bij nodig.” Tegelijk geeft hij aan dat hij wil onderzoeken of verlofregelingen kunnen worden uitgezonderd van de verlaging.

De regering benadrukt dat het krijgen van kinderen een vrije keuze is. “Op het moment dat mensen ervoor kiezen om een kind te krijgen, is het van belang dat de randvoorwaarden op orde zijn.” Daarom wordt ingezet op betaalbare kinderopvang, eenvoudiger verlof en meer financiële zekerheid voor ouders. Ook komt er een nieuwe regeling waarin kinderbijslag en kindgebonden budget worden samengevoegd.

Hongaars gezinsbeleid
Het beleid in Nederland en Duitsland staat in scherp contrast met de koers in Hongarije. Daar kiest de regering juist voor directe financiële steun aan gezinnen. Zo zijn er belastingvoordelen voor ouders, leningen die worden kwijtgescholden bij meerdere kinderen en extra subsidies voor jonge gezinnen.

Het doel is duidelijk: meer geboortes stimuleren en gezinnen financieel ontzien. Waar in West-Europa de nadruk ligt op arbeidsparticipatie en hervorming van het belastingstelsel, zet Hongarije vol in op het aantrekkelijker maken van gezinsvorming. Dat verschil in aanpak voedt het debat over de vraag welke koers op de lange termijn het meest effectief is.