Russcher wees op recente cijfers waaruit volgens hem blijkt dat 10.000 vreemdelingen in één jaar tijd uit beeld zijn verdwenen. Dat is bijna de helft van alle vertrekplichtigen. Volgens hem weet de overheid niet of zij Nederland hebben verlaten of de illegaliteit zijn ingegaan. ‘Het gaat om tienduizenden personen per jaar, die simpelweg uit beeld verdwijnen. Niemand weet waar ze heen zijn gegaan’, zei Russcher. Volgens hem staat dat haaks op de belofte van het kabinet dat terugkeer ‘de hoeksteen van een werkend asielbeleid’ is.

De wet moet het makkelijker maken om overlastgevende asielzoekers en uitgeprocedeerden ongewenst te verklaren. De drempel daarvoor gaat omlaag van drie naar twee jaar gevangenisstraf. Ook stijgt de maximumstraf voor verblijf na een ongewenstverklaring naar een jaar. Russcher noemt die richting op zichzelf goed. Toch ziet hij grote problemen in de uitvoering. Volgens hem kan iemand die ongewenst is verklaard alsnog rechtmatig verblijf houden zolang een procedure loopt.

Ook wijst hij op Europese regels en verdragen. Daardoor moet bewaring steeds apart worden onderbouwd. Uitzettingen kunnen volgens hem bovendien worden vertraagd door een beroep op het EVRM, het Vluchtelingenverdrag of nieuwe asielprocedures. Volgens Russcher is dat het vaste patroon geworden. ‘Er wordt een persbericht de wereld in geslingerd zodat Nederlanders denken dat er strenger asielbeleid komt. Vervolgens loopt de uitvoering daarvan vast op Europese regelgeving en internationale verdragen.’

Naast wetgeving en verdragen richt Russcher zijn pijlen op organisaties rond het asielrecht. Volgens hem is er een netwerk ontstaan van ngo’s, juristen, Europese lobbynetwerken en activisten dat belang heeft bij komst en verblijf van asielzoekers.

Hij noemde daarbij VluchtelingenWerk Nederland. Volgens Russcher kreeg die organisatie de afgelopen decennia meer dan 150 miljoen euro aan belastinggeld en heeft zij een juridische afdeling met de naam ‘wij procederen tot het eind’. Ook wees hij op ECRE, een koepel van meer dan honderd ngo’s. Volgens hem coördineren zulke organisaties hoe strenger asielbeleid juridisch kan worden aangevochten.

Russcher stelde dat de belastingbetaler daardoor dubbel betaalt. ‘Enerzijds aan het beleid dat deze vreemdelingen wil terugsturen en anderzijds aan de organisaties die er alles aan doen om dat te voorkomen.’

Russcher vraagt de minister of hij bereid is het netwerk rond asielprocedures in kaart te brengen. Ook wil hij weten of de financiering van organisaties die terugkeerbeleid structureel juridisch aanvechten, kan worden beperkt. Volgens FVD is de voorgestelde wet niet genoeg zolang er wekelijks 1.000 asielzoekers binnenkomen en gemeenten worden gedwongen opvangplekken te openen. De partij wil een veel hardere koers.