De maatregelen volgen kort na de aankondiging van een nieuw onderzoeksprogramma van de National Institutes of Health (NIH) naar langdurige gezondheidsproblemen na vaccinatie. Daarbij is onder meer aandacht voor klachten na coronavaccins en vragen rond mRNA en het spike-eiwit. De nieuwe maatregelen zijn breder en gelden niet alleen voor coronavaccins.

Speciale kliniek voor patiënten
De NIH opende vorige week een speciale kliniek op de campus in Bethesda. Daar worden mensen onderzocht die gezondheidsproblemen melden na een vaccinatie.

Patiëntenzorg en wetenschappelijk onderzoek worden daarbij gecombineerd. Artsen kunnen klachten beoordelen, terwijl onderzoekers tegelijkertijd zoeken naar mogelijke oorzaken en betere behandelingen.

Het ministerie benadrukt dat het gaat om gezondheidsproblemen die na vaccinatie zijn gemeld. Dat betekent niet automatisch dat een vaccin de oorzaak ervan is. Juist dat verband moet verder worden onderzocht.

Minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. zegt dat patiënten serieuzer moeten worden genomen. „We moeten luisteren naar patiënten en families die vaccinatieschade melden, en hen niet afwijzen of laten twijfelen aan hun eigen ervaringen”, aldus Kennedy. „President Trump en ik bouwen aan een zorgstelsel dat hen serieus neemt, het bewijs volgt en wat we leren gebruikt om vaccins veiliger te maken.”

Volgens hem moet die aanpak ook helpen om het vertrouwen in Amerikaanse gezondheidsinstanties te herstellen.

Artsen mogelijk betaald voor meldingen
Ook het Amerikaanse meldsysteem voor mogelijke vaccinbijwerkingen, VAERS, wordt aangepakt. Medicare wil artsen voor het eerst gaan vergoeden voor de tijd die zij besteden aan het indienen van een melding van vermoedelijke vaccinatieschade. Het gaat voorlopig om een voorgestelde beleidswijziging.

VAERS verzamelt meldingen van artsen, patiënten, verzorgers en vaccinproducenten. Die database wordt gebruikt om mogelijke veiligheidssignalen op te sporen.

Een melding in VAERS bewijst op zichzelf niet dat een vaccin een gezondheidsprobleem heeft veroorzaakt. Het systeem dient vooral om patronen te vinden die daarna nader onderzocht kunnen worden.

HHS hoopt dat een vergoeding de drempel voor artsen verlaagt om mogelijke bijwerkingen daadwerkelijk vast te leggen.

Klachten moeten patiënten volgen in medisch dossier
Daarnaast worden de landelijke regels voor elektronische patiëntendossiers aangepast. Zorgsystemen moeten voortaan informatie kunnen vastleggen over mogelijke bijwerkingen na vaccinatie. Die gegevens kunnen vervolgens met een patiënt meegaan wanneer die bij verschillende artsen of zorginstellingen komt.

Volgens HHS moet dat voorkomen dat patiënten bij iedere nieuwe arts opnieuw hun volledige verhaal moeten vertellen. Artsen krijgen tegelijkertijd meer zicht op eerder gemelde klachten. Voor onderzoekers kan dat op termijn ook meer bruikbare medische informatie opleveren.

VAERS wordt gemoderniseerd
Ook de techniek achter VAERS gaat op de schop. De Centers for Disease Control and Prevention (CDC) begonnen in augustus met de zoektocht naar een partij die het systeem moet vernieuwen. Eind september werd daarvoor een nieuw contract aangekondigd.

VAERS moet onder meer beter bruikbaar worden op smartphones. Ook komen er betere hulpmiddelen voor artsen en onderzoekers die veiligheidssignalen onderzoeken.

Eerder dit jaar zette de CDC al QR-codes voor VAERS op de informatiebladen die patiënten en ouders bij vaccinaties krijgen. Daarmee moet het eenvoudiger worden om zelf een mogelijke bijwerking te melden.

Nieuwe koers onder Kennedy
De maatregelen passen in een bredere koerswijziging binnen de Amerikaanse gezondheidsdiensten. Vorige maand werd al duidelijk dat de NIH uitgebreider onderzoek gaat doen naar mensen die langdurige klachten kregen na vaccinatie. In dat onderzoeksprogramma willen wetenschappers onder meer kijken naar neurologische problemen, longklachten, ernstige inspanningsintolerantie en mogelijke afwijkingen in het immuunsysteem.

Bij coronavaccins worden daarnaast vragen onderzocht over wat er met het mRNA en het geproduceerde spike-eiwit gebeurt. Het bestaan van die onderzoeksvragen betekent niet dat het spike-eiwit of de mRNA-technologie als oorzaak van langdurige klachten is vastgesteld.

Van sommige zeldzame vaccinbijwerkingen bestaat wel overtuigender bewijs. Zo is een verband bekend tussen mRNA-coronavaccins en zeldzame gevallen van myocarditis en pericarditis, vooral bij jonge mannen.