Bas sprak donderdag tijdens de ‘Actiedag Samenhang in Veelzijdigheid’ van de Duitse Cultuurraad. Daar verzette zij zich tegen wat zij ziet als een roep om meer eenvormigheid. Daarmee verwijst ze naar rechtse politici in Duitsland die migratie uit culturen die ver van de Duitse afstaan drastisch willen beperken. ‘Wij verzetten ons ook tegen dit zogenoemde eenheidsgrijs, ik zou het zelfs eenheidsbruin noemen’, zei Bas. ‘Ook al verlangen sommigen daarnaar, zo is het nu eenmaal niet meer, en dat is ook goed zo.’

Migratie niet alleen economisch bekijken
Bas sloot zich aan bij een eerdere spreker die stelde dat migratie niet alleen vanuit economisch oogpunt moet worden bekeken. Zij stelde dat migratie handig kan zijn om personeelstekorten op te lossen, maar desondanks is de positieve culturele kant van immigratie belangrijker voor haar.

Immerhin ehrlich. Bärbel Bas kommt direkt zum Kern der Vielfalts-Ideologie: dem Hass auf das Eigene. Das „Einheitsgrau“ eines ethnisch-kulturell homogenen Deutschlands sei vorbei – und das sei „gut so“. Migration diene vor allem der Stärkung von „Vielfalt“ als Selbstzweck. pic.twitter.com/7Cp3cwJuao

— Max Roland (@maxroland20) May 21, 2026

De SPD-politica zei dat Duitsland ook ‘cultureel de verrijking’ moet aannemen. Daarmee plaatste zij migratie nadrukkelijk in een breder verhaal dan alleen de arbeidsmarkt. Ook uitte zij zorgen over de manier waarop een open samenleving volgens haar als bedreiging wordt neergezet.

Volgens Bas wordt ‘het zogenoemde vreemde’ steeds vaker beschreven als een aanval op ‘onze cultuur’. Zij verbond dat met de Duitse geschiedenis. ‘Ook dat kennen wij helaas uit het verleden, juist uit de Duitse geschiedenis’, zei zij. Volgens Bas is het daarom een gevolg van de nazi-tijd om als ‘democraten’ weerstand te bieden tegen ‘angst voor het vermeend bedreigende of vreemde’.

Critici stellen echter dat de kritiek van Bas niet terecht is en dat veel rechtse politici migratie juist niet alleen door een economische bril. Zij wijzen ook op zorgen over veiligheid, sociale spanningen en culturele verandering. Volgens hen gaat het debat dus niet alleen over kosten, werk of sociale uitgaven, maar ook over de vraag hoe migratie de samenleving op langere termijn verandert.

Journalist Wierd Duk sprak zich ook kritisch uit over de uitspraken van Bas. Hij noemde het 'omvolking als beleid.'

Kritiek van AfD en CSU
Bas ligt al langer onder vuur vanwege haar uitspraken over migratie. Twee weken eerder zei zij tijdens een vragenuur in de Bondsdag dat migratie niet verantwoordelijk is voor stijgende sociale uitgaven. ‘Niemand migreert onze sociale systemen binnen’, zei zij toen op een vraag van AfD-parlementariër René Springer.

Op het congres van de Duitse vakbond DGB verdedigde Bas die uitspraak. Zij zei dat de regering misbruik van sociale uitkeringen afwijst en bestrijdt. Tegelijk zei zij dat zij het verafschuwt wanneer ‘rechtsextremisten op de rug van hun vuile politieke zaken’ vakmensen en asielzoekers tegen elkaar uitspelen.

Meerdere politici reageerden kritisch. CSU-Bondsdaglid Stephan Mayer noemde de verzorgingsstaat ‘overbelast’. Volgens hem worden burgers die het stelsel betalen steeds bozer. ‘Voor behoeftigen is steeds minder geld beschikbaar, omdat de verkeerden, die nooit in het systeem hebben betaald en dat nooit zullen doen, door ons worden onderhouden’, zei hij.

AfD-leider Alice Weidel beschuldigde de SPD van ‘ontkenning van de werkelijkheid’. Volgens haar staat Bas daarmee symbool voor het onvermogen van een regering die niets wil veranderen. Daarmee blijft het migratiedebat in Duitsland scherp en politiek beladen.