Bakker wees op de nieuwe snelle procedures die onderdeel moeten worden van het Europese migratiebeleid. Daarbij moet eerder duidelijk worden of iemand uit een veilig land komt en dus geen recht heeft op verblijf. ‘Je hebt geen recht op onze gastvrijheid’, zei hij over zulke gevallen. Daarna volgt volgens hem de moeilijkste stap: ‘Ja, dan moet je iemand terugsturen en dat kan wel eens lastig worden.’

Terugkeer blijft zwakke plek
Volgens Bakker is juist dat terugsturen al tientallen jaren een groot probleem. Daarom is de EU-terugkeerwet volgens hem hard nodig. Maar die wet ligt er nog niet.

Het Europees migratiepact dreigt volgens EU-correspondent @AlexanderBakker een papieren tijger te worden. 'Het Europees Parlement en de lidstaten zijn het er niet over eens wanneer de terugkeerwet ingevoerd moet worden. Daardoor komt het migratiepact in de knel.' @Sven_op_1 #WNL pic.twitter.com/hRoZWvH7Jy

— NPO Radio 1 (@NPORadio1) May 25, 2026

Over de inhoud zijn de EU-lidstaten en het Europees Parlement volgens Bakker inmiddels ver. ‘Vorige week waren ze er bijna uit’, zei hij. ‘Sterker nog, op de inhoud zijn ze het over uit.’ De wet moet onder meer terugkeerhubs mogelijk maken. Dat zijn plekken in bijvoorbeeld Afrikaanse landen waar mensen heen kunnen worden gestuurd als terugkeer naar het eigen land niet lukt.

Toch is er nog geen definitief akkoord. De ruzie gaat vooral over de snelheid waarmee de regels kunnen worden ingevoerd. Volgens Bakker wil het Europees Parlement dat dit snel gaat: ‘Zodra we een akkoord hebben moeten we het binnen twintig dagen invoeren.’ De lidstaten wilden eerst veel meer tijd. Zij begonnen volgens Bakker met: ‘Net als bij het migratiepact hebben we hier twee jaar voor nodig.’

‘Papieren tijger’
Uiteindelijk kwamen de lidstaten volgens Bakker uit op één jaar. Maar ook dat vindt het Europees Parlement nog te lang. Bakker verwacht wel dat beide partijen eruit komen. ‘Ik verwacht wel dat het gaat lukken om een compromis te bereiken’, zei hij. Mogelijk wordt een deel van de wet dan alvast ingevoerd.

De druk is groot, omdat het migratiepact anders opnieuw in de problemen kan komen. ‘Want als je mensen niet kunt terugsturen, ja, dan gaat het systeem alweer knellen’, zei Bakker. Daarmee wijst hij op het zwakke punt van het Europese asielbeleid. Zonder terugkeer blijft een snelle afwijzing in de praktijk weinig waard.

Volgens Bakker is het risico groot dat de nieuwe migratieaanpak niet werkt als landen niet op tijd klaar zijn. ‘Het grote risico is dat het een papieren tijger gaat worden als die landen het niet allemaal op tijd klaar hebben’, aldus de correspondent. Hij vindt dat de Europese Commissie uiteindelijk een harde nieuwe deadline moet stellen.

Vanaf zo’n moment moet Brussel volgens hem ook handhaven. Volgens hem staat er namelijk veel op het spel. Het migratiepact is volgens hem ‘ook een beetje de laatste kans’.

Rekenkamer: asielpact kan wachtlijst juist langer maken
De Algemene Rekenkamer waarschuwt dat het EU-migratiepact de Nederlandse asielketen verder kan laten vastlopen. Het pact moet zorgen voor snellere screening, snellere procedures en sneller terugsturen van mensen zonder recht op verblijf. Maar volgens Rekenkamer-president Pieter Duisenberg dreigt Nederland juist meer vertraging te krijgen. Nieuwe aanvragen onder het Europese systeem krijgen straks voorrang, waardoor de bestaande stapel dossiers blijft liggen.

Meer dan 50.000 asielzoekers wachten nu al op een besluit van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). De gemiddelde wachttijd is inmiddels 67 weken, terwijl de wettelijke termijn zes maanden is. Duisenberg zegt dat de minister en de IND bewust capaciteit vrijmaken voor nieuwe aanvragen onder het EU-migratiepact. ‘De minister en de IND hebben besloten om prioriteit te geven aan mensen die via het EU-migratiepact binnenkomen’, aldus Duisenberg. Daardoor kunnen bestaande zaken verder doorschuiven. Volgens hem kunnen sommige asielzoekers daardoor vijf jaar, of zelfs tien jaar, op duidelijkheid wachten.