De maatregel komt op een gevoelig moment. Veel huishoudens maken zich al zorgen over hun energierekening. De gasprijs blijft onzeker door internationale spanningen, waaronder de oorlog in het Midden-Oosten. Toch zet het kabinet de stap door. De bedoeling is dat Nederland minder afhankelijk wordt van fossiel aardgas uit het buitenland.

Volgens Van Veldhoven gaat het om een beperkte kostenstijging. Zij verwacht dat huishoudens ongeveer vijftien euro per jaar extra kwijt zijn. “Het maakt ons minder afhankelijk van de import van fossiel aardgas”, zegt de D66-minister over het besluit.

Groen gas in de cv-ketel
Het kabinet wil dat er straks groen gas wordt toegevoegd aan het gas dat huishoudens gebruiken voor hun verwarming. Dat groene gas moet uit Nederland komen. Het kan bijvoorbeeld worden gemaakt door boeren, die biogas produceren uit mest of plantaardige restproducten.

Daarmee wil het kabinet de Nederlandse gasvoorziening duurzamer maken. Ook moet het bijdragen aan de klimaatdoelen. Voor consumenten verandert er aan de cv-ketel zelf waarschijnlijk weinig. Wel verandert de samenstelling van het gas dat via het bestaande gasnet wordt geleverd.

De verplichting moet ergens begin volgend jaar ingaan. Eerst moeten de Eerste Kamer en Tweede Kamer nog instemmen met het plan. Pas daarna kan de maatregel daadwerkelijk worden ingevoerd.

Extra kosten voor huishoudens
De meest tastbare verandering zit voor veel huishoudens in de rekening. Van Veldhoven erkent dat het bijmengen van groen gas geld kost. Volgens haar gaat het om ongeveer vijftien euro per jaar per huishouden.

Daarmee wordt gas opnieuw duurder voor consumenten. De afgelopen jaren kregen huishoudens al te maken met sterk wisselende energieprijzen. Ook belastingen en netwerkkosten drukken op de energierekening. De nieuwe verplichting komt daar nog bovenop.

Het kabinet presenteert de maatregel als een stap richting minder afhankelijkheid van fossiele energie. Voor huishoudens betekent het vooral dat de maandelijkse lasten opnieuw iets verder kunnen oplopen.

Percentage kan later omhoog
Opvallend is dat het kabinet niet uitsluit dat het verplichte aandeel groen gas later verder stijgt. Van Veldhoven zegt dat het in het begin gaat om vier procent bijmenging. Daarna kan dat percentage mogelijk worden verhoogd.

Dat betekent dat de kosten in de toekomst verder kunnen toenemen. Hoeveel huishoudens dan extra moeten betalen, is nog niet duidelijk. Dat hangt af van de prijs van groen gas, de beschikbaarheid ervan en het percentage dat uiteindelijk verplicht wordt.

Groen gas is op dit moment duurder dan gewoon aardgas. De productie is bovendien beperkt. Het kabinet wil de markt stimuleren door een vaste vraag te creëren. Producenten krijgen daardoor meer zekerheid dat hun gas ook wordt afgenomen.

Nieuwe klimaatmaatregel raakt de portemonnee
De maatregel past in een bredere lijn van klimaatbeleid waarbij huishoudens steeds vaker direct te maken krijgen met nieuwe regels en kosten. Denk aan isolatie, warmtepompen, hogere energiebelastingen en verduurzaming van woningen. Nu komt daar de verplichte bijmenging van groen gas bij.

Voor het kabinet is dit een stap richting een schonere energievoorziening. Voor burgers is het opnieuw een maatregel die via de energierekening voelbaar wordt. Zeker omdat het kabinet zelf al aangeeft dat de kosten stijgen.

De politieke discussie zal daarom waarschijnlijk niet alleen gaan over klimaatwinst, maar ook over betaalbaarheid. Veel huishoudens hebben de afgelopen jaren ervaren hoe hard energieprijzen kunnen oplopen. Een extra verplichting, hoe klein ook gepresenteerd, raakt daardoor een gevoelig punt.

Het plan is nog niet definitief. De Tweede Kamer en Eerste Kamer moeten zich er nog over buigen. Daar zal moeten blijken of er voldoende steun is voor de verplichting. Als het parlement instemt, wordt de gasrekening vanaf begin volgend jaar opnieuw iets hoger. Dit keer niet door de markt, maar door een verplichting van de overheid.