De Belgische ministers Maxime Prévot en Anneleen Van Bossuyt presenteerden de deal als een belangrijke doorbraak. Van Bossuyt noemde het terugkeerakkoord “historisch” en benadrukte dat het al bijna twintig jaar op zich liet wachten. Volgens haar moet het akkoord zorgen voor meer grip op irreguliere migratie en tegelijk de druk op gevangenissen verlagen.

Snellere identificatie en uitzetting
De kern van het akkoord is dat Algerijnse migranten zonder verblijfsrecht sneller kunnen worden teruggestuurd. Tot nu toe duurde het vaak maanden voordat werd vastgesteld of iemand daadwerkelijk uit Algerije kwam. Dat proces moet nu worden teruggebracht tot ongeveer vijftien dagen.

Ook de praktische uitvoering van uitzettingen verandert. Reispapieren waren eerder slechts 24 uur geldig, wat leidde tot mislukte uitzettingen bij vertraging of verzet. In de nieuwe situatie blijven deze documenten dertig dagen geldig. Daardoor krijgen autoriteiten meer tijd om de terugkeer daadwerkelijk te organiseren.

Daarnaast mogen voortaan meerdere personen tegelijk worden uitgezet op één vlucht. Die vluchten hoeven niet langer rechtstreeks te zijn. Ook kunnen Algerijnse begeleiders worden ingezet bij gedwongen terugkeer, wat de druk op de Belgische politie moet verlagen.

Lage terugkeercijfers en politieke druk
De afspraken komen op een moment dat België onder druk staat om meer uitgeprocedeerde asielzoekers terug te sturen. In 2025 kregen 2.251 Algerijnen een terugkeerbevel. Slechts 85 van hen keerden daadwerkelijk terug, vrijwillig of gedwongen.

Die lage cijfers voeden de politieke druk. De regering wil laten zien dat het beleid effectiever wordt. Volgens Van Bossuyt moet het akkoord helpen om “irreguliere migratie aan te pakken” en tegelijk de veiligheid te verbeteren.

Overvolle gevangenissen als extra factor
Een belangrijk motief achter de deal ligt bij het Belgische gevangenissysteem. Dat kampt al langer met overbezetting. Begin 2025 zaten er meer dan 13.000 gevangenen in instellingen die bedoeld zijn voor ongeveer 11.000 mensen.

Onder die groep bevinden zich veel buitenlanders. Ongeveer 780 gevangenen hebben de Algerijnse nationaliteit. Zo’n 700 van hen verblijven illegaal in België. In 2024 werden 1.261 gedwongen uitzettingen uitgevoerd vanuit gevangenissen.

De nieuwe afspraken moeten het makkelijker maken om veroordeelde migranten na hun straf uit te zetten. Formeel gaat het niet om een gevangenenverdrag, maar in de praktijk raken de dossiers elkaar wel. Daardoor wordt het akkoord ook gezien als een middel om de druk op het gevangenissysteem te verlichten. 

Visumvoordeel als ruilmiddel
De tweede overeenkomst draait om visumvrij reizen voor Algerijnse diplomaten en ambtenaren. België versoepelt daarmee de toegang voor deze groep. Volgens Van Bossuyt zijn beide afspraken direct met elkaar verbonden.

Het is een duidelijke ruil: soepelere visa in ruil voor betere samenwerking bij terugkeer. Als één van de partijen zich niet aan de afspraken houdt, kan dat gevolgen hebben voor het andere deel van de deal.

Onderdeel van Europese trend
België is niet het enige land dat zulke afspraken maakt. In heel Europa sluiten landen vaker bilaterale deals met herkomstlanden om terugkeer te versnellen. Ook België onderhandelt met landen als Turkije en Congo.

Deze aanpak moet sneller werken dan gezamenlijke EU-procedures. Maar het succes hangt af van de uitvoering. Belangrijk is of Algerije snel nationaliteit bevestigt en documenten afgeeft, en of België de uitzettingen daadwerkelijk kan opschalen.