Het rapport is gepubliceerd door Sweden Against Organized Crime. De onderzoekers noemen een kerngroep van 50.165 personen die door de Zweedse politie en de database Acta Publica in verband worden gebracht met georganiseerde misdaad. Als ook medeplichtigen en helpers worden meegeteld, loopt dat aantal op tot 224.390 personen. Volgens het rapport zit georganiseerde misdaad niet meer alleen in straatbendes, maar ook in bedrijven, publieke geldstromen, de arbeidsmarkt en overheidsinstellingen.

Migratieachtergrond oververtegenwoordigd
De onderzoekers stellen dat georganiseerde misdaad ‘niet kan worden teruggebracht tot migratieachtergrond’ alleen. In de kerngroep is 40 procent geboren in Zweden uit twee in Zweden geboren ouders. Toch concludeert het rapport ook dat migranten duidelijk oververtegenwoordigd zijn in de onderzochte groep. Daarmee is migratieachtergrond volgens de onderzoekers relevant om de samenstelling van de criminele netwerken te begrijpen.

Charlie Weimers, Europarlementariër voor de Zweden Democraten, reageerde op X. Hij wees erop dat mensen die in statistieken als Zweeds gelden, ook derde generatie migrant kunnen zijn of nog verder terug. ‘Veel mensen die in statistieken en media Zweeds worden genoemd, hebben geen echte Zweedse achtergrond, alleen Zweeds staatsburgerschap’, schreef hij.

De bredere misdaadomgeving kan volgens het rapport worden gekoppeld aan ongeveer 40 procent van alle geregistreerde verdachte misdrijven tussen 1995 en 2023. Het gaat onder meer om drugscriminaliteit, geweld, diefstal, fraude, economische criminaliteit en vuurwapenmisdrijven. De onderzoekers waarschuwen dat de werkelijke omvang mogelijk groter is, omdat georganiseerde misdaad zich aanpast en vaak probeert buiten beeld te blijven.

Bedrijven en uitkeringen
Het rapport laat ook zien dat georganiseerde misdaad stevig is doorgedrongen in de legale economie. ‘Bedrijven en formele economische structuren zijn belangrijke raakvlakken geworden tussen georganiseerde misdaad en de legale economie’, staat in het rapport. Ongeveer 18 procent van de kerngroep was tussen 2015 en 2023 betrokken bij bedrijven. De groep wordt gelinkt aan meer dan 20.000 ondernemingen.

Volgens de onderzoekers kunnen bedrijven criminelen legitimiteit geven. Ook bieden ze toegang tot panden, voertuigen, arbeid, transacties en publieke contracten. ‘De ondernemingsvorm kan legitimiteit, economische bewegingsruimte, arbeid, panden, voertuigen, transactiemogelijkheden, publieke contracten en formele rollen bieden’, stelt het rapport.

Daarnaast ontvingen personen uit de kerngroep tussen 2015 en 2024 ongeveer 27 miljard Zweedse kronen aan geregistreerde uitkeringen en toelagen. Dat is ongeveer 2,5 miljard euro. Bij de bredere kring loopt dat bedrag op tot ongeveer 178 miljard Zweedse kronen. Het rapport zegt niet dat al deze betalingen frauduleus zijn, maar wijst wel op veel contact tussen criminele netwerken en de Zweedse verzorgingsstaat.

‘Parallelle criminele samenleving’
De onderzoekers troffen ook personen uit criminele kringen aan in gevoelige beroepen. Het gaat onder meer om zorg, beveiliging, sociaal werk, gezondheidszorg, banken, financiële instellingen en openbaar bestuur. In sommige gevallen kwamen personen uit de binnenste en buitenste cirkels ook voor als gekozen vertegenwoordigers. Volgens het rapport gaat het om beperkte aantallen, maar is dat strategisch ernstig door de toegang en macht die zulke functies geven.

Weimers ziet in het rapport het gevolg van jarenlang beleid. Hij sprak van ‘het resultaat van decennia van ongecontroleerde massamigratie en mislukte integratie’. Volgens hem heeft dit ‘een parallelle criminele samenleving gecreëerd die leeft van de Zweedse verzorgingsstaat’.

De politicus wil harde maatregelen. ‘De tijd van excuses is voorbij. We moeten asielmigratie volledig stoppen. We moeten buitenlandse criminelen onmiddellijk uitzetten. We moeten de welvaartsmagneet beëindigen en Zweedse burgers op de eerste plaats zetten’, aldus Weimers.