In de speech stond één zin die direct veel aandacht trok: “Mijn ministers zullen ook doorgaan met de invoering van Digital ID, dat de manier waarop burgers omgaan met publieke diensten zal moderniseren.”

NOW - King Charles: "My ministers will also proceed with the introduction of Digital ID." pic.twitter.com/hH328WC9g3

— Disclose.tv (@disclosetv) May 13, 2026

Daarmee bevestigt Londen dat er een nieuwe wet komt: de Digital Access to Services Bill. Die moet de juridische basis leggen voor een digitaal identiteitsbewijs. Het systeem moet burgers makkelijker toegang geven tot overheidsdiensten. Critici zien iets anders: een grote stap richting digitale controle.

Van verplichte ID naar ‘vrijwillig’ systeem
Het plan is politiek beladen. In september 2025 kondigde Starmer nog aan dat digitale ID verplicht zou worden bij controles op het recht om te werken. De regering wilde daarmee illegaal werk en illegale migratie harder aanpakken.

Die aankondiging leidde tot fel verzet. Een petitie tegen verplichte digitale ID haalde 2,9 miljoen handtekeningen. Daarna paste de regering de toon aan. De digitale ID werd niet langer als volledig verplicht gepresenteerd, maar als vrijwillige app.

Toch blijft het systeem belangrijk voor werkgeverscontroles. Burgers zouden daarbij ook fysieke documenten of erkende private ID-diensten kunnen gebruiken.

Privacyzorgen nemen toe
De digitale ID moet worden ondergebracht in de GOV.UK Wallet. Daarin komen gegevens als naam, geboortedatum, nationaliteit en biometrische gezichtsherkenning.

Privacygroepen waarschuwen dat zo’n systeem makkelijk kan uitgroeien tot een vaste digitale toegangspoort voor het dagelijks leven. Niet alleen voor publieke diensten, maar mogelijk ook voor leeftijdscontroles, pakketdiensten en private bedrijven.

Ook zijn er zorgen over datalekken. Tegenstanders wijzen op eerdere incidenten bij de Britse overheid, waarbij gevoelige persoonsgegevens op straat kwamen te liggen. Het onderliggende One Login-systeem ligt eveneens onder vuur vanwege beveiligingsproblemen.

Online Safety Act wakkerde wantrouwen aan
De weerstand tegen digitale controle werd vorig jaar al groter door de Online Safety Act. Sinds juli 2025 moeten Britse websites met pornografische of schadelijke inhoud leeftijdscontroles uitvoeren.

Gebruikers moesten hun leeftijd bewijzen via bijvoorbeeld een selfie, ID-document, bankverificatie of telefoonprovider. De reactie was direct zichtbaar. VPN-diensten zagen het aantal Britse gebruikers explosief stijgen. Voor critici was dat een duidelijk signaal. Veel burgers willen niet dat hun online gedrag wordt gekoppeld aan hun identiteit.

Regering ziet modernisering, critici zien controle
De regering-Starmer presenteert digitale ID als modernisering. Publieke diensten moeten sneller, veiliger en eenvoudiger worden. Ook fraude en illegaal werk zouden beter kunnen worden aangepakt.

Tegenstanders vrezen juist een glijdende schaal. Wat nu vrijwillig heet, kan later alsnog verplicht worden. Zeker omdat het oorspronkelijke plan van Starmer juist wél verplicht was.