Ieder jaar organiseert Stichting Chanukah Concert een concert ter ere van het Joodse feest Chanoeka.  Ook dit jaar was dat op 14 december weer de bedoeling in het Koninklijk Concertgebouw te Amsterdam. Het concert wordt geleid door Shai Abramson, een zogeheten voorzanger die in Israël erg bekend is. Hij zingt bijvoorbeeld ook bij plechtigheden van het Israëlische leger. Daarnaast diende hij jaren geleden als commandant in datzelfde leger.  Daarom riep het Concertgebouw de stichting eerder al op om voor een andere zanger te kiezen. De organiserende stichting weigerde dat echter. 

Daarop heeft Het Concertgebouw besloten om het concert helemaal te cancelen. Dat maakt men bekend in een statement op de website. Daarin stelt men dat de aanwezigheid van Abramson ‘haaks staat op de missie van het Concertgebouw om mensen te verbinden met muziek’. Ze benadrukken dat dit te maken heeft met de rol van de voorzanger bij het Israëlische leger: ‘Voor Het Concertgebouw is het doorslaggevend dat het IDF actief betrokken is bij een controversiële oorlog en Abramson daarvan een zichtbare vertegenwoordiger is.’ 

Men maakt duidelijk de organisatie meermaals is gevraagd om een andere voorzanger te laten optreden. Omdat men dat weigerde, heeft men nu besloten het concert helemaal te weigeren. “Het nemen van dit besluit was extreem moeilijk”, legt directeur Simon Reinink uit. “Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen maken we een uitzondering op ons belangrijke principes van artistieke vrijheid. Tot ons grote verdriet doet zich nu zo’n uitzondering voor.” 

Het Concertgebouw voegt nog wel toe open te blijven staan voor een andere invulling van het concert. ‘In een tijd van toenemend antisemitisme vinden we het belangrijk te benadrukken dat Het Concertgebouw altijd een plek zal blijven waar de Joodse gemeenschap welkom is.’ 

Juridische stappen
Stichting Chanukah Concert accepteert de afzegging van Het Concertgebouw niet en stapt naar de rechter. Volgens hen is het besluit in strijd met de vrijheid van godsdienst, wat in de Nederlandse grondwet is vastgelegd. Dit omdat het niet zomaar een concert is, maar een religieuze viering, In een verklaring stelt de stichting met ‘grote teleurstelling’ kennis genomen te hebben van het cancelen van het concert. Men benadrukt onder meer dat Abramson het Israëlische leger niet vertegenwoordigt. ‘Zijn deelname aan nationale ceremonies maakt hem niet tot bestuurder, woordvoerder of representatieve functionaris van het Israëlische leger, hoezeer Het Concertgebouw dat ook bij herhaling suggereert.’ 

‘In tegenstelling tot wat Het Concertgebouw stelt, is hier niet artistieke vrijheid aan de orde, maar de liturgische invulling van een religieuze viering van Chanoeka’, stelt men even later. ‘Het Concertgebouw vraagt feitelijk: ‘Wissel uw religieuze voorganger’. Dat is niet hun bevoegdheid. Juist de door de Grondwet beschermde godsdienstvrijheid is in het geding.’ 

De organisatie hekelt bovendien de wijze waarop er met de Joodse gemeenschap wordt omgegaan. ‘Door deze voorzanger uit te sluiten, draagt Het Concertgebouw bij aan het isolement waarin de Joodse gemeenschap zich in het huidige tijdsgewricht ervaart te worden geduwd. Deze beslissing staat immers niet op zichzelf. De Joodse gemeenschap wordt al meer dan twee jaar geconfronteerd met uitsluitingen in de culturele sector. Het is wrang dat juist Het Concertgebouw, waar sinds 14 december 1921 Chanoekavieringen worden gehouden (een traditie die alleen werd onderbroken door de Tweede Wereldoorlog) nu de Joodse gemeenschap confronteert met uitsluiting en isolement.’ 

Dat Het Concertgebouw in haar verklaring verwijst naar toenemend antisemitisme, wordt door de stichting ‘hypocriet’ genoemd: ‘Uitsluiting en isolatie raken de Joodse gemeenschap vandaag diep. En dat is precies wat Het Concertgebouw hier doet.’ 

Men maakt vervolgens bekend juridische stappen te zetten tegen het besluit van Het Concertgebouw om het concert te cancelen. 

Woedende reacties
Vanuit de Joodse gemeenschap maar ook daarbuiten wordt woedend gereageerd op het besluit van Het Concertgebouw. Zo noemt Ruud Koopmans ze ‘schandalige vunzige antisemieten’ en spreekt Frans Weisglas, voormalig voorzitter van de Tweede Kamer over een ‘verwerpelijke actie’.