In een nieuwe videotoespraak schetst Coerman een zorgwekkend beeld. In zijn woorden zetten Europese landen een systeem neer dat “stap voor stap” de vrijheid beperkt, zonder dat burgers doorhebben hoe groot de verandering is.

Volgens Coerman gaat het plan veel verder dan modernisering. In zijn lezing wijst hij op de geleidelijke verschuiving van gemak naar controle. “Vanaf 2026 wil de Europese Unie eigenlijk iedere burger voorzien van een digitale identiteit,” zegt hij. Het systeem wordt gepresenteerd als handig: paspoort, rijbewijs en zorggegevens in één app.

Maar Coerman benadrukt dat die centralisatie grote gevolgen heeft. “Er ontstaat een situatie dat één systeem weet straks alles van jou. Identiteit, medische gegevens, salaris, financiën, belasting, auto, al die dingen zitten allemaal in één appje.”

Dat maakt burgers kwetsbaar, zegt hij. Niet door de techniek zelf, maar door het gebruik ervan door overheden en banken. Hij noemt dat “een keurslijf” waarin je langzaam terechtkomt.

Vrijwillig – tot het dat niet meer is
Het belangrijkste punt in zijn betoog is de verschuiving van vrijwilligheid naar feitelijke plicht. De QR-periode tijdens corona noemt hij het voorbeeld. “In eerste instantie een beetje vrijwillig, maar op een gegeven moment mag je nergens meer naar binnen.”

Volgens hem staat Europa aan het begin van precies dezelfde dynamiek. De Digitale ID begint optioneel, maar zonder dat systeem kun je straks “niet meer reizen”, “geen gebruik meer maken van overheidsdiensten” en “misschien zelfs helemaal niet meer inloggen op social media.”

Die koppeling van identiteitsbeheer aan toegang tot het dagelijks leven, ziet hij als het kantelpunt. “Jouw vrijheid wordt beheerd,” zegt hij. “Het systeem weet alles van je en bepaalt wat jij wel en niet mag doen.”

Rol van banken: gedrag via geld
Coerman waarschuwt dat financiële instellingen al een vergelijkbare rol spelen. Hij spreekt over klanten die te maken kregen met plotseling geblokkeerde rekeningen. “Als jij één keer een afwijkende betaling doet, blokkeren ze gewoon je rekening.” Volgens hem gebeurt dat zonder uitleg en duurt het “weken, zo niet maanden” voordat een klant weer toegang krijgt tot zijn geld.

Dit is geen veiligheidsbeleid, stelt Coerman, maar “gedragscorrectie via geld”. Hij vreest dat de Digitale ID dit makkelijker maakt, omdat identiteitsgegevens, betalingen en profielen dan in één systeem samenkomen.

Verschil met landen als Dubai
Coerman vergelijkt de Europese aanpak met digitalisering in Dubai, waar hij woont. Daar werkt de digitalisering volgens hem omdat het bedoeld is om diensten te stroomlijnen. “Het systeem hier wordt gebruikt om jouw leven aangenaam te maken, om jouw leven makkelijker te maken en niet om te controleren.”

In Europa ziet hij een tegengestelde logica: “Europa digitaliseert niet om te dienen. Europa digitaliseert om te sturen.”