Zweedse groene investeringen worden pensioennachtmerrie: miljarden verlies
Zweedse pensioenfondsen lijden zware verliezen door grote investeringen in 'groene industrie'. Het gaat om geld dat door de overheid in 'groene' start-ups is gestopt. Het optimisme lijkt nu misplaats. Twee grote 'groene bedrijven', Northvolt en Stegra, zitten zelfs in diepe problemen. Northvolt vroeg zelfs faillissement aan. Stegra kampt met een gat van 975 miljoen euro. Volgens economen en politici laat dit zien hoe riskant het is om pensioengeld te koppelen aan politieke doelen, meldt The Telegraph.
Het beleid begon jaren geleden met ambitieuze uitspraken. De toenmalige premier Stefan Löfven sprak over een ‘nieuwe groene industriële revolutie’ die ‘net zo ingrijpend zou zijn als die van 250 jaar geleden’. Pensioenfondsen stapten in met de gedachte dat het om een ‘hoog risico, hoge beloning’-aanpak ging. Die aanpak valt nu stil. De klap voor de fondsen is groot en leidt tot felle politieke reacties.
Pensioengeld zwaar verliesgevend
Het staatspensioenfonds AP2 had ruim 1,46 miljard Zweedse kroon in Northvolt zitten voordat het bedrijf omviel. In Stegra zat nog eens 580 miljoen kroon, plus extra geld via het klimaatfonds van de voormalige Amerikaanse vicepresident Al Gore. Ook andere fondsen, zoals AMF Pension, lopen risico op miljardenverliezen. De grote vraag is hoe dit heeft kunnen gebeuren en waarom juist pensioengeld zo zwaar in deze projecten werd gestopt.
Oscar Sjöstedt van de Zweden-Democraten reageert woedend. Hij zegt tegenover The Telegraph dat hij ‘woedend’ is en stelt dat de vorige regering het pensioengeld gebruikte voor eigen politieke plannen ‘zonder enige zorg voor de toekomst van gepensioneerden’. Hij legt de schuld volledig bij de eerdere linkse coalitie.
Econoom Magnus Henrekson zegt dat ‘de ondernemers alle voordelen hadden terwijl de nadelen werden gesocialiseerd’. Volgens hem zijn de risico’s neergelegd bij de fondsen en uiteindelijk bij de burgers. Hij waarschuwt dat niet duidelijk is of pensioenen nog met de inflatie mee kunnen groeien. Professor Rikard Eriksson zegt dat zelfs de staat garant staat voor grote bedragen: ‘Het zullen de overheid of de belastingbetalers zijn die het bedrijf moeten vergoeden als het mislukt.’
Einde van de groene droom
De problemen ontstaan in een Europa nadat de Europese Unie in 2019 ambitieuze groene plannen aankondigde. Veel investeerders hoopten op ‘de nieuwe groene sterren van Europa’, maar de realiteit bleek een ‘hobbelige weg’.
Zweden wordt nu geconfronteerd met forse verliezen op cruciale pensioentegoeden. Het land heroverweegt of pensioenfondsen wel moeten worden ingezet voor politieke klimaatdoelen.
