Dierenactivisten rouwen om gedode wolf Bram: 'We zijn verslagen'
De dood van probleemwolf Bram houdt Nederland bezig. Niet alleen vanwege zijn rol in eerdere incidenten, maar ook door de manier waarop dierenactivisten reageren op zijn afschot. Op meerdere plekken verschijnen bloemen, kaartjes en gedenkplaatjes. Actiegroepen spreken van rouw, verlies en onrecht. “Ik heb een traantje gelaten,” klinkt er bij zijn herdenking. “Voor mij was Bram puurheid, de ziel van de Treek, liefde.”
Bram werd begin december doodgeschoten op de Utrechtse Heuvelrug. De provincie Utrecht had daar toestemming voor gegeven nadat de wolf in juli een kind had gebeten. Deskundigen spraken toen van een verhoogd risico voor de openbare veiligheid.
Voorstanders van het afschot haalden opgelucht adem, maar bij dierenliefhebbers leidde zijn dood tot verdriet en woede. De onderzoekswebsite Wolven in Utrecht reageerde ontdaan: 'Lieve mensen, we zijn verslagen. [...] Eindelijk was er weer een wolf in Utrecht, na 150 jaar vervolging en marteling. Wolf Bram, de eerste wolf die terugkeerde, werd ook vervolgd getreiterd en doodgeschoten. Een zwarte bladzij in de geschiedenis van Utrecht.' Een paar dagen later schreef het collectief: 'Wolf Bram, wat hebben we veel van je en door je geleerd. Het valt ons zwaar.'
De Partij van de Dieren stelde Kamervragen over de gedode wolf. Kamerlid Ines Kostić weten welke gevoelens de staatssecretaris had toen het schot viel. “Wat ging er door u heen toen u kennisnam van het bericht van provincie Utrecht over het doodschieten van een wolf?” luidde de officiële vraag.
Ook het dagblad Trouw stond uitgebreid stil bij de dood van Bram. 'Je zou hem een typische migrant van de tweede generatie kunnen noemen. Wolf GW3237m, ‘Bram’ voor zijn menselijke vrienden, was geboren en getogen in Nederland, maar dat land bleef hem toch altijd als een buitenstaander zien', staat in een in memoriam. 'Bram leerde Nederland kennen als een dichtbevolkt land met licht ontvlambare mensen. Ze gingen voor hem de straat op, of tegen hem. Hijzelf zou er nooit écht bij horen. Zijn pogingen tot toenadering werden uiteindelijk zijn dood.' Volgens Trouw heeft Bram een 'onuitwisbare indruk achtergelaten' in Nederland.
Lieve mensen
— Wolven in Utrecht (@WolveninUtrecht) December 3, 2025
We zijn verslagen.
Wolf Bram is dood.
We gaan je op de hoogte houden.
Vanaf morgen gaan we bloemen leggen bij ecoduct Treeker Wissel. Geef je verdriet ook een stem. Leg ook bloemen bij het ecoduct langs het fietspad bij het ecoduct.
Wij zijn even verslagen. pic.twitter.com/4WSeP3Ds5o
Herdenking op de plek van het afschot
Bij ecoduct Treeker Wissel op de Leusderhei, waar Bram werd gedood, kwamen dierenliefhebbers samen voor een herdenking. Op kaartjes stonden teksten als: “Voor altijd in ons hart, lieve dappere Bram.” Een ander kaartje sprak over “een zorgzame echtgenoot en vader”. Daarbij werd gesuggereerd dat hij zijn gezin beschermde tegen recreatie.
Verslaggever Jeroen Holterop van het SBS-programma Nieuws van de Dag was aanwezig bij de herdenking. Een aanwezige zei: “Heel verdrietig.” Een ander noemde Bram “meer dan alleen een wolf”. Er werd muziek gespeeld. Sommigen spraken over rouw. “Ik heb een traantje gelaten,” zei een bezoeker. Een ander sprak: “Voor mij was Bram puurheid, de ziel van de Treek, liefde.”
‘Voor mij is Bram meer dan alleen een wolf’
— Nieuws van de Dag (@Nieuwsvandedag_) December 4, 2025
Wolf #Bram is doodgeschoten en dat maakte veel emoties los. @jeroenholtrop was bij de herdenking, maar zijn aandacht voor de duizenden schapen die door wolven zijn gedood, viel daar niet in goede aarde.#nieuwsvandedag #heuvel pic.twitter.com/faVdnQ8ZWN
Tijdens de herdenking ontstond er spanning toen Holtrop vroeg naar het incident met het kind. Dat viel slecht. “Dat meent u toch niet?” reageerde een vrouw fel. Volgens haar hadden ouders hun verantwoordelijkheid moeten nemen. “Je zit in een wolvengebied. Blijf eruit met kinderen.” Ze voegde toe: “Als mensen dat negeren, dan ben je dom bezig.”
Toen de verslaggever later ook de schapen wilde noemen die door wolven zijn gedood, escaleerde het moment. Koffie werd over foto’s gegooid. “We zijn hier niet voor de schapen,” klonk het. “We zijn hier voor Bram.”
Plaquette ter nagedachtenis aan Bram
Animal Rights veroordeelde bij De Nieuwsbode het afschot in scherpe bewoordingen. Woordvoerder Erwin Vermeulen noemde het een “schanddaad” en sprak van “incompetentie” bij de uitvoering. Ook de Faunabescherming noemde het doden van de wolf “onnodig” en wees op eerdere gevallen in Duitsland waarbij de verkeerde wolf werd geschoten. Ook op Joop, de opiniewebsite van BNNVara, verscheen een rouwartikel.
Dierenactiegroepen Animal Rebellion en Extinction Rebellion onthulden een plaquette ter nagedachtenis aan Bram. In een toespraak sprak activiste Rebel Puk over Bram als “onze oude en nieuwe buurman”. Ze zei: “Bram had eigenlijk meer recht op het bos dan wij.” Volgens haar was Bram “een vader met acht kinderen” en liet hij “partner Eva” achter.
De toespraak ging verder dan rouw alleen. Er klonk harde kritiek op de mens. “Wij rouwen om de domheid van mensen,” zei ze. Ook sprak ze over “arrogantie” en “hypocrisie”. De wolf zou volgens haar normaal gedrag hebben vertoond. “Gezond gedrag, wat wij dan niet in onze hokjes vinden passen.”
