Saksen-Anhalt kreeg ongeveer 2 miljard euro uit het coronafonds. In oktober was al meer dan de helft daarvan uitgegeven. De aflossing van de schulden begint in 2029, met jaarlijkse betalingen van 100 miljoen euro.

Dat geld is oorspronkelijk bedoeld voor pandemische weerbaarheid en voor de digitalisering en renovatie van ziekenhuizen. Toch wordt de noodtoestand opnieuw ingezet, terwijl corona geen rol meer speelt. Saksen-Anhalt is daarmee de enige Duitse deelstaat die de pandemische noodtoestand herhaaldelijk verlengt. Andere deelstaten deden dat voor het laatst in 2024.

Politiek verzet tegen gebruik coronafonds
De verlenging leidt tot stevige kritiek vanuit de politiek. Meerdere partijen hebben bezwaar tegen het besluit, waaronder de Groenen, AfD, BSW en FDP. Ook binnen de CDU van minister-president Reiner Haseloff klinkt intern verzet. Zij willen voorkomen dat het coronafonds wordt gebruikt voor andere doelen dan waarvoor het bedoeld is.

Volgens critici kampt de deelstaat met een structurele begrotingscrisis. Ook vorig jaar moest Saksen-Anhalt al zoeken naar manieren om financiële gaten te dichten. De president van de deelstaatrekenkamer, Kay Barthel, zegt dat ‘er geen objectieve rechtvaardiging was’ voor het opnieuw afkondigen van de noodtoestand.

In een interview met de Mitteldeutsche Zeitung was Barthel uitgesproken kritisch. ‘Dit gebeurt niet omdat we in een crisis zitten. Het gebeurt omdat we anders niet weten hoe we bepaalde investeringen moeten financieren.’ Eerder waarschuwde hij al dat hij niet kan overzien hoe uitgaven voor 2027, die in 2026 met schulden worden betaald, later uit de reguliere begroting moeten worden gefinancierd.

Oproep tot federaal ingrijpen
BSW-oprichter Sahra Wagenknecht beschuldigt de deelstaatregering van politiek opportunisme. In gesprek met Bild zei zij: ‘Dit is een simpele truc om aan geld te komen en de regeringspartijen in een betere uitgangspositie te brengen voor de deelstaatverkiezingen.’ Volgens haar moet Berlijn ingrijpen.

Wagenknecht verwijst daarbij naar zware middelen. ‘Dit smerige spel moet worden gestopt. Als het nodig is, kan zelfs artikel 37 van de grondwet worden ingezet; een federale commissaris kan een einde maken aan dit misbruik.’ Zo’n maatregel is in de geschiedenis van de Bondsrepubliek nog nooit toegepast.

FDP-politicus Wolfgang Kubicki steunt die gedachte. ‘Dit is een dwingend idee dat verder moet worden uitgewerkt,’ zei hij. Dat is opvallend, omdat de FDP in het deelstaatparlement, met slechts één tegenstem, vóór de noodtoestand stemde. Ook de AfD en de Groenen kondigden aan juridische stappen te onderzoeken.