'MIVD onderzoekt al jaren rechts-extremisme binnen Defensie'
De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst heeft de afgelopen jaren meerdere onderzoeken gestart naar Defensiemedewerkers vanwege mogelijke rechts-extremistische denkbeelden. Dat bevestigt het ministerie van Defensie. Ook de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid waarschuwt al langer voor dit probleem. Volgens Defensie speelt rechts-extremisme binnen de krijgsmacht al zeker tien jaar. Het fenomeen wordt door de diensten als hardnekkig omschreven, zo meldt NU.nl.
Het ministerie wil niet tegen NU.nl zeggen hoeveel onderzoeken de MIVD de afgelopen jaren precies is gestart. Ook het aantal personen dat momenteel in beeld is, wordt niet gedeeld. Een woordvoerder stelt dat het algemene beeld al enkele jaren hetzelfde is. Wel is bekend dat de MIVD in de jaarverslagen over 2021, 2022, 2023 en 2024 meerdere onderzoeken noemt naar Defensiemedewerkers met mogelijke rechts-extremistische overtuiging.
In 2019 bracht de Volkskrant naar buiten dat in de vijf jaar daarvoor 21 onderzoeken waren gestart. Dat leidde tot het vertrek van vier militairen met rechts-extremistische denkbeelden. In 2020 besloot de MIVD om rechts-extremisme nadrukkelijker te onderzoeken. Aanleiding was een groot schandaal binnen de Duitse krijgsmacht, waar een rechts-extremistisch netwerk binnen een elite-eenheid werd ontdekt.
Ook in 2025 blijft rechts-extremisme een aandachtspunt voor de MIVD. Dat blijkt uit een brief van demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans. De dienst spreekt van rechts-extremisme wanneer wordt voldaan aan de definitie van extremisme en wanneer sprake is van denkbeelden zoals de omvolkingstheorie of vreemdelingenhaat.
Op basis van onderzoek kon in 2021 worden voorkomen dat "enkele onderkende rechts-extremisten hun loopbaan bij Defensie konden starten of voortzetten”. In 2022 en 2024 trok de MIVD opnieuw aan de bel bij betrokken instanties. Dat gebeurde vanwege mogelijke dreiging van individuele rechts-extremisten en twijfels over de betrouwbaarheid van sommige medewerkers.
Dat rechts-extremistische denkbeelden ook binnen Defensie voorkomen, verbaast de plaatsvervangend NCTV Wieke Vink niet. "Defensie is een heel grote werkgever. Elk fenomeen dat je in de samenleving treft, zal je ook in zo’n grote organisatie tegenkomen."
Volgens de NCTV heeft Defensie een extra aantrekkingskracht op mensen met dit gedachtegoed. Dat "heeft onder meer te maken met discipline, masculiniteit en militaire trainingen".
Een klein deel van de personen die bij de MIVD in beeld zijn, neemt ook buiten Defensie deel aan rechts-extremistische activiteiten. "Hierbij is er een risico dat zij anderen wapenvaardigheden bijbrengen”, stelt de NCTV. Dat noemt Defensie „absoluut onwenselijk”. Het ministerie zegt zich "zeer welbewust” te zijn van dit risico. Volgens de geldende gedragscode wordt van Defensiemedewerkers verwacht dat zij in hun vrije tijd bepaalde gelegenheden en personen mijden wanneer dat risico’s oplevert voor de samenleving, Defensie of henzelf.
