De zaak is vrijdag aangespannen bij een federale rechtbank in San Francisco. De aanklagers komen uit onder meer Australië, Brazilië, India, Mexico en Zuid-Afrika. Zij stellen dat Meta en WhatsApp gebruikers wereldwijd een vals gevoel van veiligheid hebben gegeven. Volgens de aanklacht “slaan Meta en WhatsApp vrijwel alle zogenaamd ‘privé’ communicatie van gebruikers op, analyseren die en kunnen ze die ook inzien”.

Daarmee zouden de bedrijven, en hun bestuurders, miljarden WhatsApp-gebruikers hebben misleid.

End-to-end-encryptie centraal in debat
WhatsApp presenteert end-to-end-encryptie al jaren als kernfunctie van de dienst. Die vorm van versleuteling moet ervoor zorgen dat alleen de verzender en ontvanger een bericht kunnen lezen. Niet eens WhatsApp zelf zou toegang hebben tot de inhoud. In de app staat dat ook expliciet vermeld: “Alleen mensen in deze chat kunnen de berichten lezen, beluisteren of delen.”

Volgens de eisers klopt dat beeld niet. Zij stellen dat Meta wel degelijk toegang heeft tot de inhoud van gesprekken. De aanklacht verwijst daarbij naar informatie van klokkenluiders, al wordt niet uitgelegd wie deze bronnen zijn of welke functies zij hadden.

Meta wijst aantijgingen resoluut af
Meta noemt de rechtszaak ongegrond. Een woordvoerder van het bedrijf, dat WhatsApp in 2014 overnam, spreekt van een kansloze procedure. “Elke bewering dat WhatsApp-berichten niet versleuteld zijn, is categorisch onjuist en absurd”, zegt woordvoerder Andy Stone in een verklaring per e-mail. “WhatsApp gebruikt al tien jaar end-to-end-encryptie op basis van het Signal-protocol. Deze rechtszaak is een frivool verzinsel.”

Meta zegt bovendien sancties te zullen eisen tegen de advocaten van de eisers.

De advocaten van de aanklagers vragen de rechter om de zaak toe te staan als collectieve rechtszaak. Daarmee zou de procedure namens grote groepen WhatsApp-gebruikers kunnen worden gevoerd. Meerdere betrokken advocatenkantoren, waaronder Quinn Emanuel Urquhart & Sullivan en Keller Postman, wilden nog niet reageren. Een andere advocaat van de eisers gaf aan geen commentaar te willen geven.

De zaak raakt aan een gevoelig punt voor Meta, dat vaker onder vuur ligt vanwege privacykwesties. WhatsApp wordt wereldwijd door miljarden mensen gebruikt voor persoonlijke en zakelijke communicatie. De uitkomst van de rechtszaak kan daarom grote gevolgen hebben voor het vertrouwen in de berichtendienst en voor de manier waarop grote techbedrijven omgaan met privacyclaims.