De kritiek is opvallend vanwege de situatie op beide locaties. Een relatief kleine groep bewoners is verantwoordelijk voor een bovengemiddeld deel van de geregistreerde incidenten. In Ter Apel verblijft ongeveer 5 procent van de bewoners op de verscherpte toezichtlocatie, terwijl daar gemiddeld de helft van de geweldsincidenten plaatsvindt. In Budel woont minder dan 3 procent van de bewoners in zo’n locatie, terwijl daar ongeveer een derde van de incidenten plaatsvindt.

De inspectie wil daarom ook dat de minister van Asiel en Migratie snel duidelijkheid schept. Als bepaalde vormen van dwang en geweld noodzakelijk zijn voor de veiligheid, moet daarvoor een wettelijke basis worden geregeld.

Ter Apel en Budel beschikken sinds februari 2025 over zogenoemde verscherpte toezichtlocaties, afgekort vtl’s. Deze omheinde afdelingen zijn bedoeld voor alleenreizende mannelijke asielzoekers die overlast veroorzaken en/of onvoldoende meewerken aan hun asielprocedure. De locaties zijn daarom anders ingericht dan reguliere opvang.

In Ter Apel zijn ongeveer honderd plaatsen beschikbaar binnen de vtl. Op de gehele locatie verblijven ongeveer tweeduizend asielzoekers. In Budel gaat het om veertig plaatsen binnen een opvanglocatie met ongeveer 1.400 bewoners. De vtl’s beschikken over extra medewerkers en beveiligers. Dat is nodig vanwege de doelgroep en het relatief hoge aantal incidenten.

De cijfers laten zien hoe sterk incidenten binnen deze afdelingen zijn geconcentreerd. In Ter Apel vindt gemiddeld de helft van de geweldsincidenten plaats binnen de vtl, terwijl daar slechts ongeveer één op de twintig bewoners verblijft. In Budel is het beeld vergelijkbaar. Daar woont minder dan 3 procent van alle bewoners binnen de verscherpte toezichtlocatie, maar vindt ongeveer een derde van de incidenten daar plaats.