Italië 'stemt in' met 1.753 terugnames, maar neemt één asielzoeker terug

Italië heeft in de eerste helft van 2026 ingestemd met 1.753 van de 1.757 Duitse verzoeken om asielzoekers terug te nemen, maar nam er precies één terug. Dat blijkt uit een antwoord van de Duitse regering aan het Duitse parlement. Ook Nederlandse overdrachten naar Italië liggen stil, terwijl CDA-minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) op 30 september de grenscontroles stopte. De vraag dringt zich op: werkt het EU-migratiepact wel naar behoren?
De Duitse regering stuurde de cijfers op 9 september naar de Bondsdag, als antwoord op vragen van de partij Die Linke. Van de 1.753 Italiaanse instemmingen kwamen er 1.259, ruim 70 procent, tot stand doordat Italië niet of niet op tijd antwoordde.
De Duitse cijfers gaan grotendeels over de maanden vóór het nieuwe Europese Migratie- en Asielpact, dat sinds 12 juni geldt. Dat pact moest het terugsturen van asielzoekers naar het land waar zij Europa binnenkwamen juist makkelijker maken.
Ook onder het pact geen terugnames
Onder de nieuwe regels mag een land een overdracht niet meer weigeren. Toch wees Italië tussen 12 juni en 7 juli alle twaalf verzoeken af, stelde de Europese Commissie op 15 juli vast in een beoordeling. Italië moet volgens Brussel „alle resterende belemmeringen met voorrang wegnemen”.
Over de periode na 12 juni geeft de Duitse regering geen aparte cijfers. Volgens de Flüchtlingsrat Baden-Württemberg, een Duitse vluchtelingenorganisatie, legde Duitsland zijn overdrachten naar Italië op 20 augustus na intern overleg tussen ministeries alweer stil.
Rechter blokkeert overdrachten
Ook Nederland krijgt het niet voor elkaar. Een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid kondigde op 21 augustus tegenover Italiaanse media aan dat Nederland met overdrachten begint. Elf dagen later verbood de rechtbank in Den Bosch de overdracht van een Russische asielzoeker. De afspraken met de Italiaanse minister zijn volgens de rechtbank „een onvoldoende basis”.
Op 22 september volgde de rechtbank in Utrecht in drie zaken. Overdracht aan Italië is ook onder het pact „nog steeds in strijd met hun grondrechten”, oordeelde de rechter. „De minister heeft geen informatie verstrekt waaruit blijkt dat die problemen zijn veranderd of opgelost.” Italië heeft geen opvangplekken gereserveerd voor mensen die uit andere landen worden teruggestuurd. NieuwRechts schreef eerder over die uitspraak.
Het kabinet schreef in de agenda voor de vergadering van Europese ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken op 1 en 2 oktober dat het „alles op alles zet” om de overdrachten naar Italië en Griekenland „zo snel mogelijk te hervatten”.
Duitsland controleert door
Duitsland blijft intussen zijn grenzen controleren, naar verwachting tot maart 2027. In de eerste helft van 2026 wees de Duitse politie aan de grens met Nederland 1.028 mensen terug, blijkt uit een ander antwoord van de Duitse regering. Dat zijn er gemiddeld ruim 170 per maand.
Nederland stopte op 30 september met de vaste grenscontroles die PVV-minister Marjolein Faber in december 2024 had ingevoerd. De Marechaussee controleert nu alleen nog met mobiele controles in de grensstreek. „Niet al het verkeer dat Nederland inreist vanuit België of Duitsland wordt gecontroleerd”, schrijft de Marechaussee zelf.
In een Kamerbrief van 8 mei verwachtte Van den Brink dat het Migratiepact het doorreizen van asielzoekers binnen Europa zou verminderen. „Dit effect zal niet direct waarneembaar zijn”, schreef hij erbij. In dezelfde brief staat: „Er zijn geen cijfers bekend over het aantal irreguliere grensoverschrijdingen van de Nederlandse binnengrenzen in 2025.” Het gaat dan om mensen die zonder geldige papieren de grens oversteken.
Nederland publiceert geen cijfers
Duitsland maakt per maand bekend hoeveel mensen het aan de grens terugwijst. Ook over de nieuwe snelle asielprocedure aan de grens geeft Berlijn cijfers: tussen 12 juni en eind augustus waren het er 45. Tot eind juli zijn daaruit vier mensen daadwerkelijk teruggezet. Bij 57 procent van de gecontroleerde aanvragen bleek de asielzoeker al in een ander land geregistreerd.
Ook Berlijn vindt het te vroeg voor conclusies. De gegevens zijn „op dit moment nog niet voldoende om betrouwbaar effecten vast te stellen”, schrijft de Duitse regering over het doorreizen van asielzoekers.
Nederland geeft geen cijfers over screenings, grensprocedures of overdrachten sinds 12 juni. De Rijksoverheid publiceert ook geen resultaten van de grenscontroles na 8 maart 2026. Tot die datum droeg Duitsland sinds december 2024 1.120 mensen aan Nederland over.
Dat Italië vrijwel niemand terugneemt, is niet nieuw. Na een uitspraak van de Raad van State in april 2023 stuurde Nederland niemand meer naar Italië, meldt de Europese vluchtelingenorganisatie ECRE. Tussen Nederland en Duitsland gaat het via de Europese regels vooral de andere kant op. In de eerste helft van 2026 droeg Nederland 387 mensen over aan Duitsland, en Duitsland 162 aan Nederland.
Premier Rob Jetten zei op de Europese top van 16 oktober dat Italië „een taak te vervullen” heeft. Duitsland houdt zijn grenscontroles aan tot ongeveer maart 2027.




















































