Volgens Torres, die namens de Spaanse regering de crisis in Ceuta coördineert, staan in de Spaanse enclave in Noord-Afrika inmiddels 3.434 alleenstaande minderjarigen geregistreerd. Spanje stuurde Marokko 63 dossiers om kinderen met hun ouders te herenigen. Op geen ervan kwam antwoord.

Drie dagen later zei Torres bij de Spaanse publieke omroep dat nog geen enkele minderjarige bij zijn familie in Marokko is teruggebracht. Spreiding over Spanje noemde hij daarom „de enige oplossing”.

Drie maanden volgens verdrag
Spanje en Marokko sloten in 2007 een akkoord over alleenstaande minderjarigen, dat sinds 2012 geldt. Marokko moet een kind daarin identificeren „binnen een termijn van drie maanden na de overhandiging van de documentatie en/of informatie over de minderjarige”.

Die termijn wordt al jaren niet gehaald. Volgens het Spaanse ministerie van Jeugd en Kinderen stuurde Spanje tussen 2021 en juli 2026 meer dan 600 terugkeerdossiers naar Marokko, zonder enig antwoord.

Minister Sira Rego van Jeugd en Kinderen, van de linkse partij Sumar, zei in een interview: „Het is meestal niet zo dat we vlot antwoord krijgen van Marokko.” Over de kinderen zelf: „Ze willen in Spanje blijven en ze gaan blijven.”

Rabat eist kinderen terug
Dat staat haaks op wat Marokko publiek zegt. De Marokkaanse minister van Justitie Abdellatif Ouahbi eiste op 10 augustus dat Spanje de minderjarigen terugstuurt. Op 22 augustus bood hij er zelfs bussen voor aan: „We staan klaar om ze te ontvangen.”

Op 15 september schreef Marokko aan Europarlementariërs dat het zich verplicht heeft „alle betrokken personen terug te nemen, inclusief Marokkaanse onderdanen en alleenstaande minderjarigen”. De Spaanse regering noemde dat volgens de krant Vozpópuli „hoogst onwaarschijnlijk”.

Miljoenen uit Brussel
De Europese Commissie gaf Marokko tussen 2021 en 2024 222 miljoen euro voor migratiesamenwerking en verwacht daar tot 2027 nog 190 miljoen euro aan toe te voegen. Spanje kreeg op 9 september 114,7 miljoen euro noodhulp, onder meer voor de opvang en terugkeer van minderjarigen.

Het Europees Parlement vroeg op 17 september met 339 tegen 225 stemmen om de snelle terugkeer van iedereen zonder verblijfsrecht, ook van alleenstaande minderjarigen.

Ook Spanje zelf treuzelde. Op 22 september, ruim zeven weken na de bestorming, had Madrid nog geen enkel dossier naar Marokko gestuurd. En terugsturen ligt juridisch gevoelig: het Spaanse Hooggerechtshof oordeelde in januari 2024 dat de terugzending van 55 minderjarigen uit Ceuta in 2021 onwettig was en dat het akkoord van 2007 daarvoor alleen niet genoeg is.

Op weg naar het vasteland
Intussen verlaten de kinderen Ceuta. Van de 3.434 zijn er 114 bij familie op het Spaanse vasteland geplaatst en 181 naar andere Spaanse regio's overgebracht. Het aantal geregistreerde minderjarigen in Ceuta steeg van 862 op 4 augustus naar 3.434 op 23 oktober.

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie schreef de Tweede Kamer op 7 augustus in een brief dat Spanje, gesteund door de Europese grenswacht Frontex, had bevestigd „dat tot op heden geen irreguliere migranten zijn doorgereisd vanuit Ceuta naar het vaste land van Spanje”. In de ambtelijke nota bij die brief stond al: „De registratie bij aankomst/terugkeer was onvolledig.”

Wie Ceuta zonder toestemming wil verlaten, betaalt er flink voor. Half oktober hield de Spaanse politie in Ceuta 45 mensen aan die met andermans identiteitskaart de veerboot naar Algeciras wilden nemen. Zij betaalden daarvoor tot 6.000 euro.

In Nederland vroegen in september 12 Marokkaanse alleenstaande minderjarigen asiel aan, en in augustus 5, blijkt uit cijfers van de IND. In de maanden januari tot en met juli waren dat er 0 tot 4 per maand. Of die kinderen via Ceuta kwamen, blijkt niet uit de cijfers.

Het bestuur van Ceuta stapte op 20 oktober naar het Spaanse Hooggerechtshof, omdat de Spaanse regering volgens de stad niets doet aan de afhandeling van de dossiers en de terugkeer.