Ministerie publiceert na een jaar stilte weer lijst ernstige incidenten met asielzoekers
Een jaar lang bleef het stil. Nu heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid alsnog een overzicht gedeeld van de zwaarste incidenten waarbij asielzoekers betrokken waren. Over de eerste drie kwartalen van 2026 staan er 175 meldingen in. Het gaat onder meer om steekpartijen, zedenmisdrijven, branden en mishandelingen, meldt De Telegraaf.
Sinds 2023 zou het ministerie elk kwartaal een rapportage publiceren van deze zogeheten piketmeldingen. Dat zijn incidenten die zo ernstig zijn dat ze worden gedeeld met de ambtelijke en politieke top, tot aan asielminister Bart van den Brink toe. In september onthulde De Telegraaf dat er al een jaar niets meer was gepubliceerd. Het ministerie wijt de vertraging aan “beperkte personele capaciteit” en extra handmatige controles. Nu is in één keer de achterstand ingehaald, tot en met het derde kwartaal van dit jaar.
De lijst is lang. Negenentwintig keer registreerden het COA en de IND een steekincident waarbij minstens één asielzoeker betrokken was, verspreid over het land, van Amsterdam en Alkmaar tot Uden en Nijmegen. Soms ging het om minderjarigen. In maart stak een jonge asielzoeker in Maastricht een klasgenoot op school met een mes. De rechter sprak onlangs van een “geweldsexplosie” en veroordeelde de jongen tot zes jaar cel.
Achttien keer ging het om een zedenmisdrijf. Een van de ernstigste zaken speelde in februari. Een Marokkaanse asielzoeker die op een asielboot in Hendrik-Ido-Ambacht woonde, probeerde in de nacht van 27 op 28 februari in Rotterdam onder invloed van drugs twee jonge vrouwen aan te randen en te verkrachten. Daarna verdween hij dagenlang. COA-medewerkers herkenden hem uiteindelijk op foto’s die de politie had verspreid, waarna hij werd opgepakt. In het rapport van het ministerie staat het alleen als een aanhouding “op verdenking van betrokkenheid bij een zedendelict”.
Dat geldt voor veel meldingen. De registraties zijn summier en beschrijven alleen wat er in de eerste 24 uur gebeurde. In september meldt het rapport bijvoorbeeld kort een zedenincident tegen een minderjarige buiten de opvang, waarbij een bewoner van een opvanglocatie in Ter Apel is aangehouden. Drieëntwintig keer ging het om agressie waarbij andere asielzoekers of beveiligers gewond raakten. In juli mishandelde een Syrische bewoner van het azc in Harderwijk drie jonge Harderwijkers na een woordenwisseling op het strand. Beelden daarvan gingen rond op sociale media. In het rapport staat het als “een agressie-incident buiten locatie”. Het vervolg: er is aangifte gedaan en de man is overgeplaatst.
Er waren twaalf branden, soms aangestoken door een bewoner. Op de lijst staat ook de uit de hand gelopen demonstratie in Loosdrecht, waar demonstranten met zwaar vuurwerk bosjes bij de opvanglocatie in brand staken. Een bewoner van het azc in Hengelo werd op Schiphol aangehouden vanwege dreigementen met een aanslag. In dertien gevallen probeerden bewoners zichzelf iets aan te doen.
Bij strafbare feiten komt de politie in actie. Daarnaast kan het COA bewoners zelf straffen, met een systeem van oplopende maatregelen: van een “corrigerend gesprek” tot het inhouden van eet- of weekgeld. Wie ernstige overlast veroorzaakt, kan worden overgeplaatst naar een ander azc, of in het uiterste geval naar de strenge opvang in Hoogeveen.
