KNMI geeft klimaatsceptici gelijk: Nederland kende zeven extra hittegolven tot 1950

Nieuws 29 januari 2026 3 minuten Marit Nubé
KNMI
Shutterstock

Nederland heeft in de eerste helft van de twintigste eeuw meer hittegolven gekend dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het KNMI. Door een aangepaste meetmethode blijken tussen 1900 en 1950 niet zeven, maar veertien hittegolven te hebben plaatsgevonden. Daarmee krijgen klimaatcritici na jaren van discussie deels gelijk.

De aanpassing volgt na kritiek op de manier waarop het KNMI historische temperatuurmetingen vastlegde. Volgens critici vielen warme zomers in de oude statistieken onterecht buiten de definitie van een hittegolf. Het KNMI erkent nu dat die kritiek terecht was en heeft de cijfers gecorrigeerd.

Oude meetmethode onder de loep
Sinds 1900 meet Nederland systematisch het weer. In de eerste decennia gebeurde dat op het KNMI-terrein met een zogenoemde pagode. Dat is een afdak op palen waaronder thermometers hingen. In 1950 veranderde het instituut die methode.

De meetlocatie werd enkele honderden meters verplaatst. Voortaan werd de temperatuur gemeten in een afgesloten houten kast, de Stevensonhut. Die methode zorgde voor iets lagere gemeten temperaturen tijdens warme periodes. Daardoor vielen sommige zomers in de oude statistieken net buiten de officiële criteria voor een hittegolf.

Zeven hittegolven ‘verdwenen’
Die wijziging leidde al jaren tot kritiek, onder meer van stichting Clintel. Volgens de denktank waren er in de eerste helft van de vorige eeuw meer hittegolven dan het KNMI liet zien. Die zouden door de meetmethode uit de statistieken zijn verdwenen.

De discussie lag gevoelig. In de zomer van 2019 weigerde het KNMI nog om inhoudelijk te reageren op vragen hierover. De vrees was dat bijstelling van cijfers klimaatontkenners in de kaart zou spelen.

KNMI: kritiek bleek terecht
Volgens KNMI-klimaatexpert Peter Siegmund had die terughoudendheid niets te maken met onwil. “Eerst moet je weten of de kritiek terecht is. En dát weet je pas als je onderzoek hebt gedaan. Dat is een lang proces, want we willen dat goed en zorgvuldig doen. Nu blijkt dat het klopt, hebben we de getallen bijgesteld,” zegt hij.

Door de correctie blijken de zomers tussen 1900 en 1950 gemiddeld 0,14 graad warmer te zijn geweest dan eerder werd aangenomen. Daardoor voldoen zeven extra warme periodes alsnog aan de definitie van een hittegolf: vijf dagen boven de 25 graden, waarvan drie dagen boven de 30 graden.

Het jaar 1947 springt daarbij extra in het oog. In dat jaar waren er volgens de nieuwe cijfers zelfs vier hittegolven.

‘Grote overwinning’ voor critici
Marcel Crok, voorzitter van stichting Clintel, spreekt van een belangrijke erkenning. “Het is natuurlijk een oorlogje over details, een klein discussiepuntje, maar het staat voor iets groters, namelijk de betrouwbaarheid van de instituten,” zegt hij. “Kunnen we ze op hun blauwe ogen vertrouwen? Nee dus. Ik zie het als een les voor de instituten. Doe niet alsof critici gek zijn, druk ze niet in de hoek, maar ga de discussie aan met inhoudelijke argumenten.”

Volgens Crok zijn hittegolven in het verleden bewust buiten beeld geraakt. “Het KNMI liet een reeks hittegolven verdwijnen, om vervolgens te kunnen zeggen: ze komen nu véél vaker voor. Dat valt dus wel mee. Wij ontkennen niet dat het warmer wordt op de wereld, maar we vinden wel dat het eerlijke verhaal verteld moet worden.”

Beeld na 1950 blijft gelijk
Het KNMI benadrukt dat de aanpassing niets verandert aan de bredere conclusies over klimaatverandering. De cijfers vanaf 1950 blijven ongewijzigd. In de periode 1950 tot 1999 werden negen hittegolven geregistreerd. In de afgelopen 26 jaar waren dat er al zestien.

“Dat beeld is glashelder,” zegt Siegmund. “De trend van 0,4 graad opwarming per decennium blijft over de lange termijn onveranderd.”

Wel verandert de vergelijking tussen eeuwen iets. Voorheen was de kans op een hittegolf in deze eeuw vier keer zo groot als in de vorige. Door de extra hittegolven in de twintigste eeuw is die kans nu “rekenkundig iets kleiner”, aldus Siegmund. Maar nog altijd is de kans ongeveer drie keer zo groot.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Is Rob Jetten de slechtste premier ooit? Volgens Geert Wilders wel

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

Hamas
Nieuws

Activisten achter Hamas-spandoeken bekend: 'Aanval van 7 oktober moeten we vieren'

De activisten die bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam openlijk steun betuigen aan Hamas, blijken bewust de terroristische aanval van 7 oktober 2023 te verheerlijken. Een van hen is Laleh Almarjani (29), student aan de Hogeschool voor de...

Moskee
Nieuws

Gemeenten gaven moskeeën tien keer grond zonder concurrentie

Nederlandse gemeenten hebben sinds januari 2025 minstens tien keer grond, een pand of ruimte zonder openbare selectie aan een moskee of islamitische organisatie gegund. Telkens heette de koper de ‘enige serieuze gegadigde’, blijkt uit de...

Malawi
Nieuws

Malawi eert koloniaal verleden: 'Britten waren bevrijders van Arabische slavernij'

Terwijl Europese landen onder druk staan om excuses en herstelbetalingen aan te bieden voor hun koloniale verleden, laat het Afrikaanse Malawi een ander geluid horen. Het land wil juist aandacht besteden aan de Britse strijd tegen de Arabische...

Singh's Dining
Nieuws

Moslims intimideren restaurant dat geen halalvlees serveert: eigenaar opgepakt

Honderden demonstranten hebben vrijdagavond een Indiaas restaurant in Londen omsingeld dat weigert halalvlees te serveren. De menigte riep op tot sluiting van de zaak en scandeerde onder meer 'Allahu akbar' en 'Free Palestine'. Terwijl de politie...

Klaver
De kritische blik

Klavers vijand is niet de miljonair, maar de zelfredzame Nederlander

"Als het maar enigszins lukt om maatregelen te vinden waarmee we cryptomiljonairs kunnen raken, dan beloof ik u bij dezen dat we dat gaan doen." Dat beloofde PRO-leider Jesse Klaver donderdag in de Tweede Kamer. Een maatregel had hij niet. Een...

Moslimbroederschap
Nieuws

Egypte zet 35 islamitische organisaties in Europa op terroristenlijst

Een Egyptische rechtbank heeft 35 islamitische organisaties en 36 personen op nationale terroristenlijsten geplaatst. Het gaat grotendeels om verenigingen, instellingen en koepelorganisaties die actief zijn in verschillende Europese landen. Ook de...

Merz en Weidel
Nieuws

Merz verwacht 'hardheid' van bondspresident om AfD-kanselier tegen te houden

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) heeft zijn vertrouwen uitgesproken in de 'hardheid' van Ilse Aigner (CSU), die mogelijk de nieuwe bondspresident wordt. Die hardheid moet volgens de vraag die Merz tijdens een televisie-interview kreeg...

Moskee
Nieuws

Hamas-geldspoor leidt naar moskee in Rome: 'Bijna alles' ging naar 'het verzet'

Een moskee in Rome is in verband gebracht met meerdere personen die voorkomen in een Italiaans onderzoek naar mogelijke financiering van terreurorganisatie Hamas. Nieuwe foto's tonen de imam van het islamitische centrum Al Huda met mannen uit het...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Antifa
Nieuws

Antifa als terreurorganisatie bestempeld bij verkiezingswinst Le Pen

De Franse partijleider Jordan Bardella wil Antifa als terroristische organisatie laten aanmerken als Marine Le Pen de presidentsverkiezingen van 2027 wint. De voorzitter van Rassemblement national (RN) wil dat Frankrijk optreedt tegen Antifa en...

Hulst
Nieuws

Hulst verdubbelt asielnoodopvang voor drie jaar, raad hoort het achteraf

Het college van Hulst verdubbelt de noodopvang voor asielzoekers in zwembad Reynaertland van 50 naar maximaal 100 plekken, voor drie jaar. Het besluit viel op 3 november; de gemeenteraad hoorde het pas op 9 november, meldt Omroep ZVL. In mei beloofde...

Berendsen
Nieuws

Kabinet geeft vervolgde christenen geen eigen programma: ‘Geld al vergeven’

Minister Tom Berendsen (CDA, Buitenlandse Zaken) komt niet met een eigen programma voor vervolgde christenen, hoewel de Tweede Kamer daarom vroeg. In een brief van 11 november schrijft hij dat de bijna 35 miljoen euro voor geloofsvrijheid al is...

Konya
Nieuws

Turkije geeft Nederlandse bekeerlingen gratis islamles in Konya

De Islamitische Stichting Nederland (ISN), de Nederlandse tak van het Turkse godsdienstdirectoraat Diyanet, neemt Nederlanders die moslim werden mee op studiereis naar Istanboel en Konya. Dat blijkt uit berichten van Diyanet en van de stichting zelf....

Erkens
Nieuws

Kabinet wil probleemwolven sneller afschieten: 'Kritiek interesseert me niet'

Wolven die herhaaldelijk vee aanvallen of hun angst voor mensen verliezen, moeten sneller kunnen worden afgeschoten. Dat vindt VVD-staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw), die daarvoor naar het Duitse wolvenbeleid kijkt. Tijdens een bezoek aan...

Meloni
Nieuws

Miljarden aan onterechte uitkeringen Italië: ook gevangenen ontvingen overheidsgeld

In Italië is voor meer dan 1,7 miljard euro aan uitkeringen onterecht uitbetaald via de voormalige regeling 'Reddito di cittadinanza'. Zelfs veroordeelden en gevangenen ontvingen geld waarop zij geen recht hadden. Eind 2025 stond nog 1,463 miljard...

Boekholt
Nieuws

D66-minister wil 335.000 huurwoningen verplicht verduurzamen, maar heeft toezicht niet op orde

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting wil verhuurders verplichten hun woningen vanaf 2029 minimaal naar label D te brengen. Gemeenten moeten dat controleren, maar het landelijke huurregister dat daarbij zou helpen, komt er niet...

Schouten
Nieuws

Landsadvocaat vond invaren in 2011 te zwak onderbouwd: advies nog steeds niet openbaar

Toen het kabinet in 2011 opgebouwde pensioenrechten wilde laten ‘invaren’ in een nieuw stelsel, vond de landsadvocaat de juridische onderbouwing te zwak om bij de rechter stand te houden. Dat staat in een inventarisatie van oud-minister Carola...

Verkiezingen
Onderzoek

Meeste Nederlanders willen nieuwe verkiezingen als VVD uit kabinet stapt

Als de VVD uit het kabinet-Jetten stapt, wil een meerderheid van de Nederlanders nieuwe verkiezingen. Dat blijkt uit onderzoek van Maurice de Hond (Peil.nl) na het debat over het Belastingplan. Van alle ondervraagden kiest 56 procent dan voor...

Zwarte Piet
Nieuws

Bus vol Zwarte Pieten bij landelijke intocht in Grave: ‘Zwarte Piet is zwart’

Bij de landelijke intocht van Sinterklaas in Grave is zaterdagochtend een bus vol zwartgeschminkte pieten aangekomen. Ze deelden pepernoten uit aan de kinderen langs de route. Op de officiële intocht, die live op tv komt, zijn alleen roetveegpieten...

Kabinet
Nieuws

Yesilgöz eist inhoudelijke en politieke correctie: ‘Er wordt te vaak naar links gekeken’

VVD-leider Dilan Yesilgöz noemt het kabinet-Jetten een mislukking. In een bericht op X stelt de vicepremier dat het zo niet verder kan. “Wat de VVD betreft is het experiment met dit minderheidskabinet mislukt”, schrijft ze. De VVD eist een correctie,...

Duitse politie
Nieuws

Lisa (13) dood gevonden: verdachte kreeg vlak daarvoor voorwaardelijke celstraf

De 13-jarige Lisa T. uit Berlijn, die op dinsdag 3 november verdween toen ze onderweg was naar school, is op zondag 8 november dood aangetroffen in een leegstaand huis in Bad Freienwalde. In hetzelfde pand vonden agenten een zwaargewonde 22-jarige...