Coalitie D66, VVD en CDA presenteren plannen: 'We moeten een vrijheidsbijdrage leveren'

De coalitie van D66, VVD en CDA heeft haar plannen voor de komende jaren gepresenteerd. In het voorwoord van het akkoord schrijven Rob Jetten, Dilan Yesilgöz en Henri Bontenbal dat zij willen “bouwen aan een beter Nederland”. 'Wij geloven dat de samenleving weer een politiek wil die laat zien dat mét elkaar meer oplevert dan tegen elkaar', schrijven de drie partijleiders.
Het akkoord zet in op doorbraken op het gebied van stikstof en woningbouw. Tegelijkertijd waarschuwen de partijen dat de ruimte beperkt is. 'Elke euro kan maar één keer worden uitgegeven.' Soms is daarom een “pas op de plaats” nodig om geld vrij te maken voor investeringen in de toekomst.
Het kabinet beschikt nog niet over een Kamermeerderheid. Voor vrijwel alle plannen is steun van oppositiepartijen nodig. Dat kan betekenen dat voorstellen worden aangepast of sneuvelen.
De coalitie wil dat de overheid “dingen makkelijker maakt in plaats van moeilijker”. Daarbij ligt de focus op mensen die het land draaiende houden. 'Wij willen eraan bijdragen dat de onderwijzer, de politieman, de verpleegkundige, de winkelier en al die andere mensen die ons land elke dag draaiende houden hun eigen toekomst met een gevoel van zekerheid tegemoet kunnen zien.'
Het verdienvermogen van Nederland moet omhoog. De coalitie wil dat Nederland “koploper in digitale innovatie” wordt. Nieuwe technologieën zoals kunstmatige intelligentie moeten sneller worden toegepast. In Noord-Nederland komt een zogenoemde AI-fabriek. Voor dat project had het demissionaire kabinet al geld gereserveerd.
Op de woningmarkt kiest de coalitie voor stabiliteit. De hypotheekrenteaftrek blijft ongewijzigd en wordt niet sneller afgebouwd dan nu al gebeurt. 'Om het eigen huis betaalbaar te houden en rust op de woningmarkt te bewaren, blijft de fiscale behandeling van de eigen woning ongewijzigd.'
De afbouw van de hypotheekrenteaftrek loopt sinds 2020 met 3 procent per jaar. Vanaf 2029 wordt jaarlijks 1 miljard euro uitgetrokken voor de bouw van betaalbare woningen. Daarnaast willen de partijen scheefwonen tegengaan. Het inkomen van huurders wordt jaarlijks gecontroleerd. Bij een hoger inkomen kan de huur stijgen. Voor nieuwe huurders in de sociale sector komt ook een vermogenstoets.
Veiligheid krijgt een centrale plek in het akkoord. 'Veiligheid begint dichtbij, in je eigen huis en in je eigen straat', schrijven de partijen.
De politie krijgt meer mogelijkheden voor lik-op-stukbeleid. Er gaat 100 miljoen euro extra naar gevangenissen. Het doel is om te voorkomen dat gevangenen eerder worden vrijgelaten door een tekort aan cellen. Het gevangenisregime wordt versoberd. Ook de nationale veiligheid staat hoog op de agenda. De coalitie wijst op toenemende geopolitieke spanningen, sabotage, spionage en digitale dreigingen.
Daarom gaan er miljarden extra naar defensie en de inlichtingendiensten. De krijgsmacht moet groeien naar 122.000 mensen. Burgers gaan via de inkomstenbelasting een zogenoemde vrijheidsbijdrage betalen. Die moet op termijn meer dan 3 miljard euro per jaar opleveren.
Zorg, sociale zekerheid, migratie en klimaat
Op zorg en sociale zekerheid wordt fors bezuinigd. Hoewel er extra geld naar de zorg gaat, zou dat volgens de coalitie zonder ingrepen nog meer moeten zijn.
Het eigen risico in de zorg stijgt van 385 naar 460 euro. Volgens de partijen is dat gunstiger voor jongeren, omdat de zorgpremies minder stijgen en zij minder kans hebben om het eigen risico volledig te benutten. Mensen met lagere inkomens krijgen een hogere zorgtoeslag. Mensen met hogere inkomens en een grotere zorgbehoefte betalen de verhoging wel. De AOW-leeftijd blijft stijgen en wordt vanaf 2033 gekoppeld aan de levensverwachting. Dat moet bijna 3 miljard euro per jaar opleveren. Huishoudelijke hulp wordt geschrapt voor mensen die dit zelf kunnen betalen.
De coalitie belooft “nu wél” grote stappen te zetten op asielbeleid. Nederland zoekt nadrukkelijk aansluiting bij andere EU-landen.
De spreidingswet blijft van kracht. De asielnoodmaatregelenwet en het tweestatusstelsel worden uitgevoerd. Bij een plotselinge stijging van de instroom en volle opvang kan een tijdelijke asielstop worden ingesteld. Tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in betere opvang en snellere procedures. Statushouders moeten sneller kunnen meedoen in de samenleving. Criminele asielzoekers worden harder aangepakt. Ook arbeidsmigratie wordt beperkt. Alleen werknemers die echt nodig zijn, moeten nog naar Nederland komen.
Het overvolle stroomnet is volgens de coalitie het grootste knelpunt. De aanpak van netcongestie krijgt de hoogste prioriteit. Er komt een Crisiswet Netcongestie om het elektriciteitsnet sneller uit te breiden. De overheid neemt daarbij meer regie. Verder investeert de coalitie in wind op zee, groene waterstof en kernenergie. Ook kleine kernreactoren, zogeheten SMR’s, worden genoemd. Daarnaast blijft opslag van CO₂ onder de Noordzee onderdeel van het beleid.



















































