Frankrijk kiest voor hulp bij zelfdoding ondanks massaal verzet
Frankrijk heeft een beslissende stap gezet richting legalisering van hulp bij zelfdoding. Op woensdag 25 februari stemde het parlement over een wetsvoorstel dat het levenseinde ingrijpend herdefinieert. De stemming markeert het slotstuk van een jarenlang, omstreden en herhaaldelijk vertraagd proces. Het initiatief kwam van president Emmanuel Macron, die het debat al bij zijn aantreden in 2017 opende.
Sindsdien werd het voorstel meerdere keren herschreven en uitgesteld. Beide Kamers pasten de tekst aan, vaak na felle discussies. De uiteindelijk aangenomen versie geldt als bijzonder vergaand. Volgens critici gaat het om de meest progressieve invulling van hulp bij het sterven die Frankrijk tot nu toe heeft gekend.
Weinig ruimte voor remmen
Pogingen van een kleine groep rechtse en centrumpolitici om extra waarborgen in te bouwen, liepen op niets uit. Amendementen die de wet moesten beperken of vertragen, werden grotendeels verworpen. Daarmee verdwenen vrijwel alle pogingen om het tempo en de reikwijdte van de hervorming af te remmen.
De wet kiest expliciet voor hulp bij zelfdoding als uitgangspunt, en niet voor euthanasie in strikte zin. Dat betekent dat zelftoediening van de dodelijke stof de norm wordt. Hulp van een derde is alleen toegestaan wanneer de betrokkene dat zelf niet kan. Een amendement van voormalig minister van Volksgezondheid Frédéric Valletoux, dat deze lijn vastlegt, werd met ruime meerderheid aangenomen.
Een beperkte correctie haalde wel een meerderheid. Een regeringsamendement dat ‘uitsluitend psychisch lijden’ uitsluit van de wet, werd goedgekeurd met 159 stemmen voor en 130 tegen. Ook werd een nieuw delict ingevoerd: ‘aanzetten tot hulp bij zelfdoding’. Dat amendement werd breed gesteund, al voorziet het in lichtere straffen dan bij het belemmeren van toegang tot hulp bij zelfdoding.
Stemming en verzet
De eindstemming over de euthanasiewet leverde 299 stemmen voor en 226 tegen op. De vereiste absolute meerderheid lag op 263 stemmen. Tegelijkertijd werd een aparte wet over palliatieve zorg unaniem aangenomen.
Het politieke verzet bleef zichtbaar. Sébastien Lecornu had zich eerder principieel tegen de hervorming uitgesproken. Bij zijn benoeming tot premier zei hij tegen Macron: ‘Deze wet is niet van mij’. Zijn bezwaar kon de uitkomst niet meer veranderen.
Ook buiten het parlement klonk stevige kritiek. Verpleegkundigen- en artsenorganisaties, medische beroepsverenigingen en de Academie voor Geneeskunde spraken zich tegen de wet uit. Daarnaast lieten leiders van alle religies hun afwijzing blijken. Dat brede verzet bleek uiteindelijk vergeefs.
