Huaweigate schudt Europees Parlement: immuniteit twee Europarlementariërs opgeheven
Het Europees Parlement wordt opnieuw geraakt door een groot buitenlands invloedsschandaal. Na Qatargate groeit nu de zogenoemde Huaweigate-affaire, rond mogelijke ongeoorloofde lobby door de Chinese techgigant Huawei. Een belangrijke parlementscommissie heeft nu ingestemd met het opheffen van de immuniteit van twee Europarlementariërs, zodat Belgische justitie verder onderzoek kan doen, meldt Euractiv.
Het gaat om de Bulgaarse Renew Europe-Europarlementariër Nikola Minchev en de Maltese socialistische Europarlementariër Daniel Attard. De juridische commissie van het Europees Parlement steunt het verzoek van Belgische aanklagers. De plenaire vergadering moet de aanbeveling nog wel definitief goedkeuren.
Immuniteit van twee politici onder druk
De juridische commissie stemde met 14 tegen 11 voor het opheffen van de immuniteit van Minchev. Bij Attard was de steun duidelijker. In zijn geval stemden 19 commissieleden voor en zes tegen.
De commissie wees een vergelijkbaar verzoek tegen de Italiaanse EVP-Europarlementariër Salvatore De Meo af. Dat gebeurde met een krappe uitslag van 18 tegen 17 stemmen. Ook de zaak van de Italiaanse EVP-Europarlementariër Fulvio Martusciello kwam aan bod, maar daarover is nog geen eindstemming gehouden. De EVP is de christendemocratische fractie van Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie.
Martusciello is door meerdere Italiaanse media genoemd als een belangrijke naam in het onderzoek. Zijn dossier wordt later opnieuw besproken. Daarmee is duidelijk dat de zaak nog niet is afgerond en mogelijk verder kan uitbreiden.
Belgisch onderzoek naar Huawei
Het Belgische onderzoek begon in maart. De autoriteiten startten toen een grote operatie naar mogelijke ongeoorloofde lobbypraktijken rond Huawei binnen het Europees Parlement. Sindsdien zijn doorzoekingen gedaan, documenten bekeken en zaken in beslag genomen.
Onderzoekers willen weten of mensen rond Huawei hebben geprobeerd Europese beleidsmakers te beïnvloeden. Daarbij wordt gekeken naar betalingen, geschenken, reizen en andere voordelen. De centrale vraag is of daarmee politieke steun is gezocht voor standpunten die gunstig waren voor Huawei.
Een belangrijke naam in het onderzoek is Valerio Ottati. Hij was eerder parlementair medewerker en werkt nu als hoofd Public Affairs Europa bij Huawei. Onderzoekers kijken ook naar twee brieven uit 2021, die door meerdere Europarlementariërs zijn ondertekend. Daarin werd steun uitgesproken voor deelname van Chinese technologiebedrijven aan de uitrol van 5G-netwerken in de Europese Unie.
Geen schuld vastgesteld
Tegen de betrokken Europarlementariërs zijn tot nu toe geen formele aanklachten ingediend. Ook heeft een rechter nog niet vastgesteld dat iemand strafbaar heeft gehandeld. Het opheffen van immuniteit betekent dus niet dat de betrokken politici schuldig zijn.
Wel maakt zo’n besluit verder onderzoek mogelijk. De volgende stap ligt bij de plenaire vergadering van het Europees Parlement. Daarna hangt het vervolg af van de Belgische gerechtelijke procedure.
De Huaweigate-affaire geldt nu al als een van de grootste vermeende buitenlandse invloedsschandalen in Brussel sinds Qatargate
OLAF start geen onderzoek
Opvallend is dat het Europese Bureau voor Fraudebestrijding, OLAF, geen eigen onderzoek wil openen naar de Huaweigate-affaire. Dat gebeurt terwijl de Belgische justitie al meerdere arrestaties heeft verricht in de zaak. Volgens Belgische aanklagers zijn er aanwijzingen dat betalingen zijn gedaan via valse facturen en bankrekeningen in Portugal.
Onder meer voormalig parlementair assistent Valerio Ottati en Lucia Simeone, assistente van Europarlementariër Fulvio Martusciello, zijn gearresteerd. Belgische aanklagers kijken ook naar een brief aan de Europese Commissie over Huawei en 5G. Volgens hen werd bijna 15.000 euro betaald aan de vermoedelijke opsteller van die brief. Andere ondertekenaars zouden ieder 1.500 euro hebben ontvangen.
OLAF-baas Ville Itälä zegt dat het oorspronkelijke tiprapport uit 2022 'niet concreet genoeg' was om een officieel onderzoek te starten. Hij wijst ook op de grote hoeveelheid meldingen die zijn organisatie krijgt. 'We krijgen meer dan 4.000 klachten per jaar', aldus Itälä.
Die uitleg leidt tot kritiek. Transparency International stelt dat OLAF wel degelijk extra informatie had gekregen. Toch kwam er geen onderzoek. Daardoor groeit de vraag waarom het Europese fraudebureau niet in actie komt bij een zaak die inmiddels meerdere prominente namen in Brussel raakt.
